حج در روان انسان نيرويي ايجاد مي کند که تا زنده است ، در پنهان و آشکار ، براي سالم ماندن از زشتي ها نگهبان او خواهد بود و اين همان فيض الهي است که از برکت اين معراج نصيب انسان مي شود .

قاصد حج ، هنگامي که آماده خروج از وطن مي شود ، اگر به مقصود و رفعت شأنش دانا باشد ، و آن را چنانکه سزاوار است در يابد و به نور الهي و کمک بصيرت ، به آن نظر اندازد ، و خواسته او اين باشد که آن راه را طبق هدايت حضرت حق طي نمايد ، دل او متوجه عالم ديگري خواهد شد ، و از ظواهر ناپايدار ، به حقايقي ثابت و استوار بينا خواهد شد .

در آن هنگام است که خواهان بي نيازي و توانايي خود مي گردد ، نه آنچه تا کنون طالب آن بوده است . و مهيّاي آن مي شود که همه خواهش ها و تاريکي هاي طبيعت را از خود پاک سازد .

اين نخستين انديشه است که قاصد حج احساس مي کند ؛ يعني تأثير آن حقيقت ملکوتي را در شناسايي مقام نفس انساني و برتري روح را از بستگي به ظواهر زندگي مادي .