از آنجا که حج آييني الهي و معنوي است و تشريع آن ، به خاطر رشد روح و کمال نفس و پرورش اخلاق و عمل انسان صورت گرفته ، بايد پيشينه تاريخي آن را در عرصه گاه معارف اسلامي و مسائل معنوي و روايات واحاديث نوراني جستجو کرد .

ابو بصير از حضرت صادق ( عليه السلام ) نقل کرده که فرمود :

إنَّ آدَمَ هُوَ الَّذِي بَنَي الْبَيْتَ وَوَضَعَ أَسَاسَهُ وَأَوَّلُ مَنْ کَسَاهُ الشَّعْرَ وَأَوَّلُ مَنْ حَجَّ إِلَيْهِ . . . [١]

محقّقاً بناي کعبه و پايه گذاري بيت ، به دست حضرت آدم انجام گرفت و او نخستين کسي است که بر کعبه جامه پوشانيد و نيز نخستين انساني است که مراسم حج را بجاي آورد .

[١] من لا يحضره الفقيه ، ج٢ ، ص١٥٢