نظريه حقوقى اسلام - مصباح یزدی، محمد تقی - الصفحة ٧٣ - حكومت اسلامى، دين مدار و ارزش گرا

ما ضرَّ إخوانَنا الَّذينَ سُفِكَتْ دِماؤُهُمْ ـ و هم بِصِفّين ـ أَلاّ يَكونوا الْيَوْمَ أحياءً يُسيغونَ الغُصَصَ و يَشرَبونَ الرَّنْقَ. قَدْ ـ و اللّهِ ـ لَقُوا اللّهَ فَوَفّاهُمْ أُجُورَهُمْ و أحَلَّهُمْ دارَ الأمْنِ بَعْدَ خَوْفِهِمْ. أَيْنَ إخْوانِىَ الَّذينَ رَكِبُوا الطَّريقَ و مَضَوْا عَلَى الْحَقِّ؟ أَيْنَ عَمّارٌ؟ و أَيْنَ ابنُ التّيّهانِ؟ و أَيْنَ ذوالشَّهادَتَيْن؟ وَ أَينَ نُظَراءُهُمْ مِنْ إِخْوانِهِمُ الَّذينَ تَعاقَدوا عَلَى الْمَنِيَّةِ و أُبْرِدَ بِرُؤُوسِهِم إلى الْفَجَرَةِ؟

قال: ثمُّ ضَرَبَ بِيَدِهِ عَلى لِحْيَتِهِ الشَّريفَةِ الْكَريمَةِ فَأَطالَ البُكاءَ ثمّ قال(عليه السلام): أوَّهْ عَلى إِخْوانِىَ الَّذينَ تَلَوُا الْقرآنَ فَأَحْكَموهُ، و تدَبَّروا الفَرْضَ فَأَقاموهُ، أحْيَوُا السُّنَّةَ وَ أماتُوا الْبِدْعَةَ. دُعُوا لِلْجِهادِ فَأَجابوا. و وَثِقُوا بِالْقائِدِ فَاتَّبَعوه[١]=آرى! آن دسته از برادرانى كه در جنگ صفين خونشان ريخته شد، هيچ زيانى نكرده‌اند از اين كه امروز نيستند تا خوراكشان غم و غصّه، و نوشيدنى آنها خونابه دل باشد. به خدا سوگند، آنها خدا را ملاقات كردند و پاداش آنها را داد، و پس از دوران ترس، آنها را در سراى امن خود جايگزين فرمود. كجا هستند برادران من كه بر راه حق رفتند، و با حق درگذشتند؟ كجا است عمّار؟ و كجا است پسر تيّهان؟ و كجا است ذوالشهادتين؟ و كجايند همانندان آنان از برادرانشان كه پيمان جان‌بازى بستند، و سرهايشان براى ستم‌گران فرستاده شد؟

پس دست به ريش مبارك گرفت و زمانى طولانى گريست و فرمود: دريغا! از برادرانم كه قرآن را خواندند، و بر اساس آن قضاوت كردند، در واجبات الهى انديشه كرده و آنها را برپا داشتند، سنّت هاى الهى را زنده و بدعت ها را نابود كردند، دعوت جهاد را پذيرفتند و به رهبر خود اعتماد و از او پيروى كردند.

امام اميرالمؤمنين(عليه السلام) در آخرين خطبه خويش از يارانش ياد مى‌نمايد كه در جنگ صفّين به شهادت رسيدند. يارانى كه به شهادت رسيده‌اند و اينك حضور ندارند، ولى ضرر نكرده‌اند. اگر آنان زنده بودند، مى‌بايستى همانند ما رنج بكشند و خون دل بخورند. به خدا قسم! آنان به