نظريه حقوقى اسلام - مصباح یزدی، محمد تقی - الصفحة ٢٣٥ - ٤ دخالت حكومت اسلامى در حريم مالكيت خصوصى
در جامعه اسلامى گرچه مردم اموال خصوصى خويش را با كدّ يمين و عرق جبين به دست آوردهاند، ولى نمىتوانند هر طور كه مىخواهند در آنها تصرف كنند، بلكه بايد داد و ستد در چارچوب قوانين اسلام باشد. همچنين با تغيير اسم هم نمىشود احكام اسلام را تغيير داد. اگر اسم «ربا» را به «كارمزد» تغيير دهند ، آيا اشكال آن برطرف شده و حلال مىگردد؟! آيا با تغيير نام ، مصالح يك حكم تغيير مىكند؟! بايد گفت : اين كار در واقع، بازى با دين خدا است كه قرآن كريم شديداً نسبت به آن هشدار مىدهد. قرآن كريم داستان «اصحاب سبت» مربوط به قوم بنىاسراييل را بيان مىكند كه به صورت ميمون مسخ شده و در نهايت از بين رفتند. در ميان حيوانات، ميمون سمبل بازى است و در فرهنگ اسلامى «اصحاب سبت» به عنوان «بازىگران» معرفى شدهاند. شايد به همين دليل آنان به صورت ميمون در آمدند.
در شريعت حضرت موسى(عليه السلام) صيد ماهى در روز شنبه حرام بود. مردم بايد در اين روز دست از كار كشيده و در معابد مشغول عبادت و نيايش مىشدند. گويا ماهىها هم اين مطلب را متوجه شده بودند. روزهاى شنبه ماهيان زيادى به ساحل مىآمدند، در حالى كه روزهاى ديگر كنار ساحل تردد نمىكردند و از اين رو صيد آنها در غير روز شنبه بسيار سخت بود. قرآن كريم در اين باره مىفرمايد: وَ سْئَلْهُمْ عَنِ الْقَرْيَةِ الَّتِي كانَتْ حاضِرَةَ الْبَحْرِ إِذْ يَعْدُونَ فِي السَّبْتِ إِذْ تَأْتِيهِمْ حِيتانُهُمْ يَوْمَ سَبْتِهِمْ شُرَّعاً وَ يَوْمَ لا يَسْبِتُونَ لا تَأْتِيهِمْ كَذلِكَ نَبْلُوهُمْ بِما كانُوا يَفْسُقُون[١]= و از اهالى آن شهرى كه كنار دريا بود، از ايشان جويا شو: آنگاه كه به حكم روز شنبه تجاوز مىكردند؛ آنگاه كه روز شنبه آنان، ماهىهايشان روى آب مىآمدند، و روزهاى غير شنبه به سوى آنان نمىآمدند. اين گونه ما آنان را به سبب آن كه نافرمانى مىكردند، مىآزموديم.
از اين رو بنى اسراييل بر سر دوراهى مانده بودند؛ از يك سو، صيد در روز شنبه حرام بود، ولى اگر در اين روز صيد نمىكردند منافع مادى آنان بسيار كم مىشد و چشمپوشى از اين همه منفعت كار مشكلى بود؛ از سوى ديگر، صيد كردن در روزهاى ديگر بسيار سخت بود. از اين رو عدهاى از آنان به فكر يك حيله شرعى افتادند! اين عده در كنار درياچه، حوضچههايى ايجاد كردند و از طريق آبراههايى آن را به دريا متصل ساختند. هنگام تردد ماهيان در روز شنبه راهها را باز مىكردند و ماهيان زيادى وارد اين حوضچهها مىشدند. هنگامى كه ماهىها مىخواستند به دريا بازگردند، راهها را مسدود مىساختند.
[١] اعراف (٧)، ١٦٣.