روزشمار جنگ ایران و عراق - مرکز اسناد و تحقیقات سپاه - الصفحة ٣٧٥ - روزشمار جنگ سه شنبه / ٢٣ اردیبهشت ١٣٦٥ / ٣ رمضان ١٤٠٦ /١٣ مه ١٩٨٦
تغییر خواهد کرد؟ باب الیوت کارشناس مؤسسه بین المللی مطالعات راهبردی، دراینباره پاسخ داد: «یک جنبه جالب نبردها [عملیات والفجر٨] این بوده که نیروهای ایران توانستهاند از آبه ای شور عبور کنند، این کاری است که حتی در ارتشهای پیشرفته نیز دشوار است. آنان سپس به خطوط عراقی ها نفوذ کردند، خود را در مواضع دفاعی مستقر ساختند، این مواضع را تقویت کردند و سپس در مقابل ضدحملههای عراق به مقابله برخاستند. این امر نشانه مهارتهای حرفهای و مدیریت به تر فرماندهان ایرانی است و ازجانب دیگر نشان میدهد، عراق قبل از آنکه بتواند یک ضدحمله موفقیت آمیز علیه ایران انجام دهد، راهی دراز درپیش دارد. منطقه فاو اصولاً محل پرمخاطرهای است، ولی اگر عراق مهارت واقعی در استقرار نیروها و هماهنگکردن واحدهای مختلف خود در این منطقه را داشت می توانست کارهای بسیار بیشتری انجام دهد.» الیوت در پاسخ به این پرسش خبرنگار بیبیسی که ازنظر راهبردی بازپسگیری شبه جزیره فاو برای عراق تا چه حد اهمیت دارد؟ گفت: «شبه جزیره فاو اینک یک منطقه کوچک است که تعداد قابل توجهی از نیروهای ایران در آن مستقر هستند. این نیرو درعینحال کنترل دو آبراه مهم در خلیج[فارس]، یعنی خور عبدالله که به تنها پایگاه دریایی عراق در خلیج[فارس] منتهی می شود و شطالعرب [اروندرود] را در دست دارند. عراق باید فاو را پس بگیرد، زیرا اگر قرار باشد مذاکراتی انجام گیرد ایران خواهد گفت ما کنترل آبراهها را دراختیار داریم و شما بدون اطلاع و اجازه ما در منطقه فاو قادر به انجامدادن هیچ کاری نیستید. حالا در مقابل به ما چه میدهید؟ بدیهی است برای دولت عراق مواجهه با این وضع، بسیار دشوار خواهد بود. علت تصرف شبه جزیره فاو توسط ایران به نظر من اولاً این بود که ایران از مدتها قبل چنین فکری را در سر داشت. دوم آنکه ایران میخواست در نقطهای که عراق ضعیف است، ضربه وارد آورد. اگر به موقعیت محل توجه کنید میبینید فاو، کاملاً به بصره نزدیک است که خود این نزدیکی تهدیدی محسوب می شود. عراق ناچار خواهد بود نیروهای دفاعی خود را در این منطقه مستقر سازد و به ایران پاسخی بدهد.»
همچنین فرد هالیدی استاد روابط بین الملل در مدرسه عالی اقتصاد لندن، درباره نزدیکی شبه جزیره فاو به مرزهای کویت و عربستان، دو کشور ثروتمندی که در طول جنگ از عراق حمایت کردهاند و نیز تأثیر هشدارهای جدی تهران به این دو کشور درباره حمایتنکردن از صدام حسین گفت: «عربستان در کنار عراق قرار دارد، زیرا این کشور عرب است و اگر سقوط کند پای ایران بیشتر به خلیج فارس و داخل سرزمین اعراب باز خواهد شد، ولی باوجود این حمایت، همانطورکه ریگان در فیلیپین و هائیتی دست به عمل زده، امکان دارد کشورهای عرب بکوشند تغییراتی در دولت عراق به وجود آورند، ولی این کار بسیار دشوار خواهد بود، زیرا صدام حسین کنترل کامل اوضاع را در دست دارد. ایران نه تنها خواستار برکناری صدام حسین، بلکه تمامی حکومت بعث در عراق است. بعثیها دومیلیون نفر از چهاردهمیلیون نفر جمعیت عراق را تشکیل میدهند. بنا براین قبول تقاضای ایران بسیار دشوار و هرگونه تغییر رئیس دولت در عراق مخاطرهآمیز خواهد بود. عربستان