روزشمار جنگ ایران و عراق - مرکز اسناد و تحقیقات سپاه - الصفحة ٧٢٥ - روزشمار جنگ جمعه / ٩ خرداد ١٣٦٥ / ٢٠ رمضان ١٤٠٦ / ٣٠ مه ١٩٨٦
نشریه مذکور در ادامه به نقش ماهوارههای جاسوسی امریکا پرداخته و اضافه کرده است: در مواردی که کسب اطلاعات کاملتری از یک منطقه مثل غرب آسیا یا منطقه جنگ ایران و عراق موردنظر باشد امریکاییها ماهوارههای کوچکتری برای انجام این مأموریت به فضا پرتاب میکنند.
آنتونی کندن یکی از کارشناسان فضایی انگلستان که مسائل مربوط به پرتاب و عملیات ماهوارههای جاسوسی را مورد بررسی و تحقیق قرار میدهد، معتقد است که از ٢ ماهواره ١١ KH که امریکا درحالحاضر در فضا دارد یکی از آنها از کار افتاده و دیگری دچار نقص فنی شده است. به این ترتیب اگر گفته کارشناسان نامبرده صحت داشته باشد میتوان نتیجه گرفت که سیستم ماهوارههای جاسوسی امریکا به شدت دچار نقصان شده است و از دلایل این امر، غافلگیری و ضعف امریکا برای اطلاعرسانی و هشدار به موقع به عراق درباره زمان شروع عملیات والفجر٨ ازسوی ایران به شمار میرود.[١]
ضمیمه گزارش٦٥٩: تحلیل روزنامه کیهان درباره تلاشهای شاهحسین برای نزدیکی دمشق و بغداد
روز گذشته، روزنامه کیهان در ستون تفسیر سیاسی خود، با بررسی تحرکات اخیر شاه حسین در میانجیگری و نزدیککردن روابط دمشق و بغداد به ملاقاتهای غیرمنتظره وی با رؤسای جمهوری عراق و سوریه در هفته جاری (٣ تا ٧ خردادماه)، اشاره کرده و نوشت: از دیدگاه اعراب میانهروی منطقه، سوریه نفوذ سیاسی قابل توجهی در تهران دارد، شاه حسین امیدوار است که در شرایط کنونی سوریه را به اتخاذ یک موضع مخالف استمرار عملیات نظامی ایران در خاک یک کشور عربی بکشاند.
البته شاه حسین میداند که این تغییر راهبرد دمشق نیازمند به ای سنگینی است که رژیم عراق و کشورهای حامی این رژیم در حوزه جنوبی خلیج فارس باید به اتفاق آن را بپردازند. در آن سوی قضیه کشورهای خلیج فارس به ویژه عربستان سعودی و کویت به قطعیکردن رویگردانی دمشق از راهبرد فعلیاش میاندیشند. به عبارت دیگر، کشورهای حامی رژیم عراق در خلیج فارس آمادگی دارند که اگر تغییر راهبرد دمشق، موجب ترغیب رهبران ایران به قبول راه حل مسالمتآمیز در جنگ با عراق شد، در پرداخت به ای تغییر راهبرد دمشق مشارکت فعال داشته باشند.
از طرفی دیگر، در بررسی موضع دمشق درمورد تحول جاری باید گفت که سوریه یکی از کشورهایی است که براثر کاهش قیمت نفت به شدت در تنگنا قرار گرفته، چنانکه کارشناسان اقتصادی میگویند ساختمان اقتصادی سوریه برپایه کمکهای مالی کشورهای ثروتمند عرب استوار است. حجم کمکهای مالی کشورهای نفتخیز به سوریه به گونه بسیار مؤثر در تبیین و ابراز راهبرد سیاسی این کشور دخالت دارد. بنابراین کمکهای کشورهای ثروتمند عرب به سوریه همواره به صورت یک اهرم فشار علیه دمشق به کار گرفته شده است. پیش از به خطرافتادن امنیت سیاسی رژیم عراق، یعنی قبل از تصرف شبه جزیره راهبردی فاو به دست نیروهای ایران و نیز در دوره بازارگرمی به ای نفت، کشورهای ثروتمند عرب در به رهگیری از اهرم فشار علیه دمشق محتاطانه عمل می کردند، اما در شرایط موجود حکام این کشورها جرئت بیشتری پیدا کردند تا با استفاده از این اهرم، دمشق را به اتخاذ سیاست میانجیگرانه برای پایاندادن به جنگ ایران و عراق وادار کنند. از دیدگاه این کشورها با انتقال بخشی از حجم کنونی کمکهای مالی به رژیم عراق از میدان جنگ به میدان دیپلماسی میتوان امیدوار شد که جنگ ایران و عراق با میانجیگری دمشق به پایان خواهد رسید. این یکی از آرزوهای کشورهای نفتخیز عرب محسوب می شود، اما آنها درصورت ناکامی در تلاشهای خود، راه دیگری برای خروج از این بنبست پیدا خواهند کرد، راهی که میتوان آن را راه حل میانه نامید. این راه ازطریق بازگشایی خط لوله نفتی عراق به دریای مدیترانه که از سوریه میگذرد، قابلحصول است. بدین ترتیب هم سوریه ازطریق بازگشایی این خط لوله نفتی به ره اقتصادی خواهد برد و هم رژیم عراق ازطریق افزایش صادرات نفتی اتکای کمتری به کمکهای مالی کشورهای نفتخیز عرب خواهد داشت.
به گفته برخی از منابع دیپلماتیک در منطقه، رژیم عراق به شاه حسین اطلاع داده است که این رژیم آماده است در مقابل تجدید روابط بین بغداد و دمشق، ورقه سفید امضاءشدهای را دراختیار رهبران دمشق قرار دهد. حکام عراق معتقدند رویگردانی دمشق از تهران یک پیروزی بزرگ محسوب می شود که پیروزیهای نظامی ایران و نیز شرایط رهبران دمشق برای عادیسازی مناسبات خود با بغداد، در مقابل آن ناچیز است.[٢]
[١] ٣٢. سند شماره ٢١٤٥٥١ مرکز مطالعات و تحقیقات جنگ: نشریه گزارش مستقیم، وزارت امور خارجه جمهوری اسلامی، شماره ٤٢/٤، ٧/٣/١٣٦٥، بخش ضمیمه.
[٢] ٣٣.روزنامه کیهان، ٨/٣/١٣٦٥، صفحه آخر.