که برای فراهم کردن زمینه ملاقات رهبران دو کشور تلاش می کردند به وضوح به تغییر نگرش سوریه یا حداقل اتخاذ یک موضع بیطرفانه و صلحجویانه در قبال جنگ ازجانب دمشق امیدوار بودند، زیرا اگر سوریه موضع بیطرفانهتری اتخاذ میکرد، ایران درمورد پذیرفتن پیشنهادهای صلح بغداد، تحتفشار بیشتری قرار میگرفت. بااینحال، به دلیل اختلافات شخصی موجود بین حافظ اسد و صدام حسین تغییر موضع سوریه به نفع عراق غیرمحتمل به نظر میرسید، ضمن آنکه به دلیل همین سوءظن و تنفر موجود بین آنها، ملاقات رهبران دو کشور، که تلاش بسیاری برای انجام آن شده بود نافرجام باقی ماند. ازسویی مقامات ایران که با دقت راهبرد سیاسی سوریه را رصد می کردند در بزنگاههای حساس و با به کارگیری دیپلماسی فعال در رابطه با سوریه، توانستند تا حدی احتمال تغییر رویکرد این کشور را خنثی کنند.

بااینحال، برخی منابع دیپلماتیک در منطقه تصریح کردند که به موازات افزایش فعالیت دیپلماسی ایران، رژیم عراق به شاه حسین اطلاع داده است که این رژیم آمادگی دارد در مقابل تجدید روابط بین بغداد و دمشق، ورقه سفید امضا شدهای را دراختیار رهبران دمشق قرار دهد. حکام عراق معتقد بودند رویگردانی دمشق از تهران یک پیروزی بزرگ محسوب می شود که پیروزیهای نظامی ایران و نیز شرایط رهبران دمشق برای عادیسازی مناسبات خود با بغداد، در مقابل آن ناچیز است.

آثار کاهش به ای نفت بر اقتصاد ایران و عراق

با کاهش بیسابقه به ای نفت که از نیمه دوم سال ١٣٦٤، آغاز شد کلیه تولیدکنندگان انرژی تنگناهای ناشیاز سقوط بیشاز پیش قیمت نفت در هر ماه را احساس کردند. اگرچه شدت فشارهای واردشده متفاوت بود، ولی میتوان گفت هیچیک از صادرکنندگان عمده نفت از آثار آن در امان نماندند. این مسئله به «جنگ نفت» شهرت یافت و مسبب آن در درجه اول عربستان سعودی بود که به عنوان بزرگترین تولیدکننده نفت سازمان اوپک به افزایش بیرویه عرضه نفت مبادرت کرد، ضمن آنکه کندی رشد تقاضای جهانی برای انرژی، قیمت نفت را در سرازیری و کاهش مستمر قرار داد. این رویه باعث شد تولید نفت اوپک که در سال ١٣٦٤، روزانه ٩/١٥ میلیون بشکه بود در سال ١٣٦٥، با افزایش تولید عربستان از ٣٥/٤ به ٦ میلیون بشکه در روز و نیز افزایش صادرات نفت سایر کشورهای عربی، به روزانه ٥/١٩ میلیون بشکه ارتقا یابد و موجب کاهش شدید قیمت نفت تا ٦ دلار در هر بشکه شود. به گفته برخی تحلیلگران این توطئه نفتی برای فلجکردن اقتصاد ایران و بازداشتن این کشور از ادامه جنگ به اجرا درآمد. درپی افت به ای نفت، ایران از همان ابتدای سال ١٣٦٥، در تنگنای اقتصادی شدید قرار گرفت و در مقطع زمانی این کتاب، روزهای دشواری را سپری کرد؛ تولیدات صنعتی و کشاورزی رو به کاهش بود، برخی کارخانجات و صنایع تولیدی به دلیل تأمیننشدن منابع ارزی برای تهیه مواد اولیه، دچار رکود یا افت شدید در تولید شدند و در آستانه تعطیلی قرار گرفتند، بااینحال دولت با اعمال سیستم