روزشمار جنگ ایران و عراق - مرکز اسناد و تحقیقات سپاه - الصفحة ٣٨٤ - روزشمار جنگ چهارشنبه / ٢٤ اردیبهشت ١٣٦٥ / ٤ رمضان ١٤٠٦ /١٤ مه ١٩٨٦
شدهاند[١]و فرماندهی عملیات منطقه به نیروها و واحدهای تحتامر دستور داده تا خود را برای بازپسگرفتن مواضع ازدسترفته آماده کنند.
در چنین وضعیتی، لشکر٧ ولیعصر(عج) که درحال پیشروی بود، به دلیل آشنانبودن به زمین منطقه و فاصله افتادن میان دو گردان عملکنندهاش حدود ٥/١ کیلومتر در منطقه بدون پاکسازی باقی ماند و چون قوای دشمن در آن محدوده سرکوب نشده بود، لذا باوجود پیشروی مؤثر، با مقاومت واحد زرهی عراق مواجه شد و به علت اینکه در معرض آتش شدید و تیر مستقیم تانکها قرار گرفت، قادر به ادامه پیشروی و الحاق با یگان همجوار خود نشد. ضمن آنکه سازمان گردان سمت راست این لشکر برخلاف دو گردان دیگر، به دلیل شهادت فرمانده گردان و جراحت دو تن از فرماندهان گروهانهایش از هم پاشیده و موفق به تصرف خط اول دشمن نشد. بنابراین درخواست نیروی کمکی کرد، اما به سبب تأخیر در حضور نیروی کمکی و صدمهدیدن افرادش از ادامه پیشروی بازماند. از سویی، ادامه عملیات نیروی تیپ١٠ سیدالشهدا(ع) نیز که منوط به موفقیت لشکر١٩ فجر بود، به دلیل ناکامی لشکر مذکور متوقف شد.
با توجه به تأکید فرماندهی قرارگاه مشترک لشکر١٦ زرهی قزوین (ارتش) و نیروی زمینی سپاه پاسداران، مبنیبر تصرف کامل اهداف و الحاق یگانها تا قبل از روشنایی هوا، به دلیل به همریختگی نسبی سازمان یگانهای عملکننده، صورت نگرفتن الحاق بین آنها، فشار دشمن و غیرممکنبودن ادامه عملیات، سرانجام در ساعت ٥ صبح، رزمندگان مجبور به عقب نشینی شدند و تا ساعت ٦:٣٠ صبح، به مواضع قبلی خود بازگشتند.[٢] برپایه گزارش واحد اطلاعات قرارگاه نیروی زمینی سپاه و اطلاعات قرارگاه خاتمالانبیا(ص) ازجمله عوامل ناکامی عملیات، توجیه و شناسایی ناکافی رزمندگان نسبت به زمین منطقه و وضعیت دشمن بود. همچنین امکاناتی که بتواند در حین عملیات، وضعیت روشنی از دشمن را برای فرماندهی عملیات مشخص کند یا وجود نداشت یا خیلی ضعیف بود. به عنوان نمونه پست شنود قوی که بتواند استعداد و هویتی از دشمن را مشخص یا وضعیتی از آن را به طور دقیق اعلام کند، وجود نداشت.[٣]
واحد اطلاعات نیروی زمینی سپاه در بررسی عملیات انجامشده، اعلام کرد: ضعف یگانهای عملیاتی خودی به چند دلیل بوده است: نداشتن شناسایی از منطقه، نبود آتش مؤثر پشتیبانی؛ ناهماهنگی یگانها در جریان عملیات؛ ضعف جدی در پشتیبانی نیروها ازلحاظ تدارکات، تسلیحات و امداد، ٦ پیچیدگی زمین منطقه عملیات؛ هوشیاری دشمن؛ دیررسیدن نیروهای کمکی و تأمیننکردن شیار و جاده ربوط.[٤]
در وضعیت کنونی، از امتیازات نظامی دشمن در منطقه، زیر دید و تیر داشتن درصد زیادی از جاده ارتباطی چمهندی - بجلیه و تنگه ابوغریب است که ضمن تسلط کامل بر عقبه نیروهای خودی در جنوب جاده چمهندی قادر به گرفتن نیمی از توان عملیاتی یگانهای عملکننده ایرانی شده است، علاوه برآن با گرفتن اسیر، تا حدی موجب تقویت روحیه یگانهایش شده است.[٥]
[١] ٣. سند شماره ٧٤٨٦٢ مرکز مطالعات و تحقیقات جنگ: از مرکز فرماندهی به فرماندهی نیروی زمینی سپاه پاسداران، ٢٤/٢/١٣٦٥، ص٢.
[٢] ٤. سند شماره١٣٨٢٧ مرکز مطالعات و تحقیقات جنگ: گزارش عبداللهی از عملیات پیچ انگیزه، قرارگاه خاتمالانبیا(ص)، ٢٣/٢/١٣٦٥، صص ٢ و ٣.
[٣] ٥. سند شماره ١٣٨٣٧ مرکز مطالعات و تحقیقات جنگ، پیشین، ص٢.
[٤] ٧. سند شماره ١٣٧٦١ مرکز مطالعات و تحقیقات جنگ، پیشین، صص ٩ و ١٠.
[٥] ٨. سند شماره ٣٣١٦٢٢ مرکز مطالعات و تحقیقات جنگ، پیشین، ص٢.