روزشمار جنگ ایران و عراق - مرکز اسناد و تحقیقات سپاه - الصفحة ١٩ - مقدمه
اقتصاد تک محصولی بر راهبرد جنگ و استراتژی نظامی - اقتصادی دو کشور، همواره یکی از تلاش های اصلی ایران و عراق، بمباران و انهدام زیرساختها و ظرفیت های اقتصادی طرف مقابل بود تا ازاینطریق یکدیگر را وادار به پذیرش خواسته های خود کنند. بر همین اساس، عراق به دلیل برتری هوایی، پس از عملیات والفجر٨ (در به منماه ١٣٦٤) بیشازپیش بمباران تأسیسات نفتی ایران را در دستور کار قرار داد. از آنجا که این تاکتیک در سال های قبل نیز اجرا شده و نتوانسته بود ایران را وادار به پذیرش صلح تحمیلی با عراق کند، لذا حامیان رژیم بعث عراق در سازمان اوپک با سکانداری عربستان سعودی در تصمیمی غیرمتعارف اقدام به افزایش تولید و کاهش شدید به ای نفت کردند تا از این طریق ایران به سبب کاهش درآمد های ارزی دچار مشکلات اقتصادی عدیده در تأمین نیازمندی های تسلیحاتی، معیشت مردم و پروژه های عمرانی شده و با ایجاد رکود و به ستوه درآمدن مردم، مسئولان این کشور مجبور به پذیرش صلح شوند. اگرچه عراق هم تحت تأثیر این جنگ اقتصادی، موسوم به جنگ نفت قرار میگرفت، اما به دلیل برخورداری از حمایت های گسترده مالی رژیم های عرب منطقه به خصوص عربستان سعودی و کویت، بسیار کمتر از ایران آسیبپذیر بود. در متن کتاب توضیحاتی جامع از فرایند این کنش اقتصادی و تأثیر آن بر دو کشور آمده است.
در حوزه مسائل سیاسی، به دلیل رویکرد دولت های منطقه ای و فرامنطقه ای که مستقیم یا غیرمستقیم در جنگ ایران و عراق نقش داشتند گزارشها از تنوع بیشتری برخوردار است. در مقطع زمانی کتاب حاضر وضعیت دو کشور ازلحاظ سیاسی تمایزی آشکار داشت. عراق از همان نخستین روز جنگ به طور استثنایی و بیسابقه از حمایت های سیاسی، اقتصادی و نظامی ابرقدرتها و کشور های عربی منطقه به رهمند بود، درحالیکه جمهوری اسلامی ایران به لحاظ اتخاذ سیاست استقلالطلبانه نه شرقی و نه غربی همواره موردغضب، تحریم و بیمهری اکثر کشور های منطق های و بین المللی وابسته به بلوک شرق و غرب قرار داشت، تاحدیکه حتی برخی کشورها نظیر اردن تمام تلاش خود را در حوزه دیپلماسی به کار بردند تا با رایزنی با دو کشور عرب متحد ایران یعنی سوریه و لیبی، پیوند سیاسی بین آنها با تهران را خدشهدار کنند و علاوه برآن با رفع اختلافات این دو کشور به ویژه سوریه با عراق برقراری ارتباط سیاسی بین دمشق و بغداد، موجب انزوای کامل سیاسی ایران شده و همه امور را به نفع رژیم بعث عراق به اتمام رسانند.
از سوی دیگر، در این مقطع زمانی، برخی حوادث و رویداد های منطقه ای که کانون اصلی آن پیشتر در لبنان شکل گرفته و به گروگانگیری چندتن از اتباع امریکا و فرانسه به دست سازمان جهاد اسلامی انجامیده بود، موجب شد تا واشنگتن و پاریس به سبب نفوذ ایران در مسائل لبنان، در مناسبات خود با ایران تجدیدنظر کنند و به ظاهر ضمن چشمپوشی از دشمنی پایدار با جمهوری اسلامی، فصل جدیدی را در به بود روابط با تهران آغاز کنند که این جریان در رسانه های غرب بازتاب خاصی داشت.
اظهارات و موضعگیری مقامات سیاسی سایر کشورها به ویژه کشورهای غربی و جهتگیری