روزشمار جنگ ایران و عراق - مرکز اسناد و تحقیقات سپاه - الصفحة ١٨ - مقدمه
٣. تأثیر کاهش به ای نفت بر وضعیت اقتصادی دو کشور.
٤. فعالیت های دیپلماتیک ایران و عراق در سطح منطقه ای و بین المللی و مواضع مقامات سیاسی - نظامی و رسانه های سایر کشورها در تعامل با تهران و بغداد.
اولین روز بازه زمانی کتاب حاضر، مصادف است با حمله نظامی عراق به منطقه عملیاتی فکه (در چارچوب استراتژی دفاع متحرک) که با واکنش فوری و متقابل ایران مواجه شد، ازاینرو، در حوزه نظامی گزارش های مستندی از اتفاقات، مسائل و حواشی مرتبط با آن در صحنه نبرد درج شده است؛ ازجمله:
· شرح کلیاتی از عملیات نیروی زمینی عراق در منطقه فکه و اهداف آن که در ادامه راهبرد نظامی جدید عراق موسوم به "استراتژی دفاع متحرک" اجرا شد و سپس با اجرای عملیات های دیگر در مناطقی چون پیچ انگیزه، حاج عمران و به ویژه در مهران ادامه یافت.
· گزارش هایی از حملات نیروی هوایی عراق به تأسیسات زیربنایی، مناطق نظامی و غیرنظامی و ازسرگیری جنگ نفتکش ها در خلیج فارس که با هدف اعمالفشار به ایران، با قدرت زیاد انجام شد.
· واکنش جمهوری اسلامی ایران به اقدامات نظامی عراق؛ در این چارچوب گزارش هایی درخصوص تصمیمات، سیاستگذاری، برنامه ریزی و مدیریت جنگ با درایت مقامات مسئول و فرماندهان نظامی ایران برای در هم شکستن راهبرد جدید نظامی عراق و ناکامگذاردن این کشور در تحقق اهدافش تهیه شده است.
علاوه بر مباحث مذکور، در این کتاب گزارشها و اطلاعات متنوع و متعددی از کوشش های دو طرف در بیثباتسازی نظام حاکم بر کشور مقابل درج شده است. از آنجا که عراق پس از آغاز جنگ تحمیلی، باوجود برتری امکانات و تجهیزات نظامی و حمایت های قابل توجه منطقه ای و بین المللی نتوانست به اهداف اعلامی خود ازجمله جداسازی بخشی از خاک ایران و سرنگونی نظام جمهوری اسلامی دست یابد و ازسوی دیگر ایران هم در مقایسه با عراق، فاقد یک متحد برجسته در میان همسایگان و کشورهای منطقه (به استثنای سوریه و لیبی) و قدرت های بزرگ فرامنطقه ای بود، لذا هر دو کشور باوجود وضعیت متفاوت، برای کسب برتری و به دستگرفتن ابتکارعمل و گاه برای ایجاد موازنه، به به رهگیری از ظرفیت و پتانسیل گروه های معارض داخلی یکدیگر روی آوردند تا از این طریق، توان نظامی طرف مقابل صرف مقابله با معارضین داخلی شده و تمرکز رزمی آن برای اجرای عملیات های نظامی مهم دچار چالش شود. براین اساس، بخشی از گزارش های کتاب به سیاست معارضین داخلی و خط مشی آنها در تقابل با نظام و نیز تصمیمات و سیاست های دو کشور برای جلب همکاری گروه های معارض طرف مقابل اختصاص یافته است.
یکی دیگر از محور های اصلی کتاب حاضر همانگونه که پیشتر هم ذکر شد مباحث اقتصادی است. با توجه به اتکای اقتصاد ایران و عراق به درآمد های نفتی - ماد های بااهمیت که به قول یک سیاستمدار فرانسوی هر قطره آن ارزشی برابر یک قطره خون دارد - و تأثیرات قابل ملاحظه این