روزشمار جنگ ایران و عراق - مرکز اسناد و تحقیقات سپاه - الصفحة ١٣٨ - روزشمار جنگ شنبه / ١٣ اردیبهشت ١٣٦٥ / ٢٣ شعبان ١٤٠٦ / ٣ مه ١٩٨٦
مدار دیپلماسی همه حرکت آفندی داشت. در عملیات رمضان ما در زمین آفند کردیم درحالیکه او در زمین به پدافند مشغول شد، یعنی مسیر (تاکتیک) را انتخاب کرد، لذا آمد اقدام به احداث موانع، سیمخاردار، ایجاد میادین مین و کمین کرد. شبکه رازیت و رادار را فعال و زمین را پیچیده و پر از موانع کرد. در چنین وضعیتی با اطلاعات و توانی که ما داشتیم فقط قادر بودیم سالی یک بار و در یک نقطه عملیات اساسی اجرا کنیم و قادر نبودیم سالی دو بار یا در چند نقطه عملیات کنیم. این روال ادامه داشت. عراق فهمید که بعد از عملیات والفجر٨ ما وضعیتی پیدا کردیم که مجبور شدیم در زمین هم پدافند کنیم، زیرا علاوه بر پدافند در فاو باید منطقه هور، جزیره مجنون و سایر نقاط حساس و درجه یک را نیز حفظ میکردیم. بنابراین با تغییر تاکتیک شروع کرد به منحرفکردن ما و نیروهایمان و در چند منطقه عملیات کرد.
شمخانی در ادامه راه غلبه بر دشمن را توسعه سازمان رزم ازجمله تهیه برخی نیازمندیها و تجهیزات ضروری، تأمین نیروی رزمی، آتش پشتیبانی، امکانات مهندسی، خودرو، سرعت عمل و تشکیل گردانهای قائم ذکر کرد و افزود: «در مقابل این تاکتیک عراق اگر ما بخواهیم غیر از آنکه زمینها و نقاط مرزی را حفظ کنیم، جلوی تکهای عراق را هم بگیریم، چند گردان نیرو میخواهیم. یا با همین وضع موجود با چند گردان میتوانیم آفند کنیم. پس مشکل ما، بحث نیروی پیاده است. بحث دیگر تأمین آتش این منطقه یا منطقه دیگری است که درگیر میشویم. مشکل بعد، کمبود خودرو است. اولین مشکلی که شما به عنوان فرمانده برای اجرای عملیات به ذهنت می آید، تویوتاست. آیا بسیجِ نیرو، میتواند مشکل تویوتای ما را حل کند. جنگ که تظاهرات نیست، انتخابات هم نیست. نیاز به یک زمان دارد، یعنی وضعیتی که عراق طی ٥ سال جنگ کسب کرد. حالا ممکن است برادران بپرسند پس چرا اینجا (فاو) عمل نمیکنید. ما هم اعتقاد داریم باید عمل کرد، ولی برآورد کردیم بیش از ١٥٠ گردان نیرو میخواهد. ... و این دردی نیست که سال ١٣٦٥، به آن دچار شده باشیم و بگویم همین امسال هم قابلمداوا است. ما این را باید از سال ١٣٦٠، دربارهاش فکر میکردیم. ... اکنون باید یک سری اقدامات برای اعزام نیرو کنیم. باید نقاط حساس شناسایی شوند، بعد ٣٠ گردان را پشتسر ارتشیها نگه داریم و یک سری یگان هم آماده عملیات باشند.
در وضع کنونی سرعت عمل یک مسئله خیلی مؤثری است و هرچه زمان بگذرد به ضرر ما می شود. مطلب دیگر اینکه باید آماده باشیم تا درصورتیکه نیرو اعزام شد برایمان روشن باشد که این نیرو برای چه کاری یا چه منطقه ای به کار گرفته شود. باید به دنبال امکانات مهندسی باشیم.
باید هر یگان از نیروهای اعزام جدید، یک گردان قائم تشکیل دهد که در آینده مبنای یک یگان پدافندی شود که دارای ستاد مستقل باشد. اینها را در خطوط پدافندی میگذاریم و بدینطریق میتوانیم به یگانها، خط جدید بدهیم. البته خود این وضعیت، مبنایی برای توسعه یگان رزم