پنج رساله - ابن سينا - الصفحة ٩٢ - مقدمه

از اين منتخب پيداست كه ابن سينا لغات را بر حسب موضوع مرتب كرده بوده است، چنانكه در اين رساله فصولى در فرق مذهبى، جنّ و انواع آن، كتب انبياء، قضا و قدر، صحابه پيغمبر، مهاجرين و انصار و زهد و عبادت ديده ميشود. فصل قضا و قدر را ظاهرا ابن سينا بصورت رساله جداگانه نيز انتشار داده است، زيرا عين آنچه در اين منتخب آمده ضمن مجموعه‌اى متعلق بكتابخانه اياصوفيه اسلامبول (شماره ٤٨٤٩) نيز كه آقاى دكتر يحيى مهدوى، استاد فاضل دانشگاه، از آن عكس گرفته‌اند بصورت مستقل ديده ميشود.

اما همين فصل بصور ديگر نيز در آثار شيخ آمده. چنانكه در دو مجموعه خطى، از نسخ اهدائى آقاى سيد محمد مشكاة بدانشگاه تهران، اين فصل در ضمن جوابهائى كه ابن سينا بسؤالات شيخ ابو سعيد ابى الخير داده است مندرج است‌ [١].

در مجموعه خطى متعلق بكتابخانه مدرسه سپهسالار، بشماره ١٢١٦، اين فصل جزء رساله‌اى است كه عنوان آن چنين است:

«رسالة فى القضاء و القدر و المشيّة للشيخ الرئيس قدس اللّه سره»، و باين عبارت آغاز ميشود:

«سأل بعض الناس الشيخ الرئيس ابى على بن سينا عن معنى القول القول الصوفية: من عرف سرّ القدر فقد الحد».


[١] درين باره رجوع شود به «فهرست آثار ابن سينا» تأليف آقاى دكتر يحيى مهدوى، تهران ١٣٣٣، صفحات ٩ و ١٠. و همچنين به «فهرست كتابخانه اهدائى آقاى سيد محمد مشكاة به كتابخانه دانشگاه تهران»، جلد سوم، تأليف آقاى محمد تقى دانش‌پژوه، تهران ١٣٣٢، ص ١٧٠ و بعد.