عناوین الاحکام؛ ترجمه وشرح متن لمعه - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ٢٨١ - مقدار قسامه

ترجمه:

مقدار قسامه‌

مقدار قسم‌هايى كه بايد خورده شود پنجاه‌تا است كه اولياء مقتول بايد جهت اثبات مدّعاى خود بخورند چه مدّعى قتل ادّعاى قتل عمدى نموده و چه خطائى، بنابراين اگر مدّعى صاحب قوم و عشيره بوده كه تعدادشان به پنجاه‌تا مى‌رسد هريك از ايشان يك قسم بايد بخورد و در صورتى كه بيش از اين عدد باشند بر پنجاه تن از ايشان اكتفاء شده و صرفا همين تعداد كه قسم بخورند كفايت مى‌كند.

لازم به تذكّر است كه خود مدّعى نيز از جمله اين پنجاه تن محسوب مى‌شود.

قابل توجّه آنكه اگر تعداد آنها از پنجاه‌تا كم‌تر بود قسم را برايشان بحدّى تكرار مى‌كنند تا عدد مزبور كامل شود.

فرع‌

قسامه در اعضاء بالنّسبة ثابت است. [١]

فرع‌

اگر براى مدّعى قسامه نبوده يا در صورت بودن از خوردن قسم امتناع بورزند حكم آن است كه منكر و قومش را پنجاه قسم مى‌دهند و اگر منكر نيز از خوردن آن نكول نمود وى را به دعواى مدّعى ملزم مى‌كنند.

برخى از فقهاء فرموده‌اند:

قسم را ببه مدّعى بايد ردّ نمود و در اين هنگام اگر وى يك قسم هم بخورد كفايت مى‌كند.

[١] يعنى عضو مورد جنايت را به نفس سنجيده و مى‌نگرند كه ديه‌اش چه نسبتى با آن دارد سپس بهمان نسبت قسم لازم است خورده شود، بنابراين اگر مدّعى ادّعاء كند كه جانى بر عضوى كه ديه‌اش به قدر ديه نفس است همچون دو دست جنايت وارد كرده لازم است پنجاه قسم خورده شود و اگر عضو مزبور از نظر ديه نصف نفس باشد همچون يك دست يا يك پا يا يك چشم نصف پنجاه يعنى بيست و پنج قسم كافى است و بهمين قياس.