عناوین الاحکام؛ ترجمه وشرح متن لمعه - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ١١ - احكام غصب

ترجمه:

ش: اگر كسى جنايتى بر بنده مغصوب وارد نمايد ارش جنايت‌ [١] بر عهده جانى است نه غاصب ولى اگر نقص زائدى بيش از آن چه جانى وارد نموده اتفاق افتاد بر عهده غاصب مى‌باشد.

ت: اگر عبد مغصوب را مثله‌ [٢] نمود قيمتش را به مالك بايد بدهد.

ث: اگر غاصب اشيائى مانند يك جفت كفش يا دو لنگه درب يا جلدين كتاب را غصب نمود و سپس يكى از آن دو تلف شد قيمت تالف در حال اجتماعش به اضافه نقصى كه در ديگرى پيدا شده بر عهده غاصب است.

خ: اگر به واسطه فعل غاصب و احداث عمل وى در متاع مغصوب قيمت آن اضافه شده باشد نه چيزى را ضامن بوده و نه شيئى بنفع او مى‌باشد مگر آنكه زيادى پيدا شده عين بوده همچون رنگ كه در اين صورت عين مال او بوده فلذا مى‌توان آن را در صورتى كه قابل جدائى و انفصال باشد از متاع مغصوب جدا نمايد و خود برداشته و متاع مغصوب را به مالكش مسترد دارد و اگر به واسطه جدا نمودن عين خود از متاع مغصوب قيمت و ارزش متاع كاسته گردد ارزش آن را ضامن است.

ذ: اگر مال غصبى را در حالى كه رنگ شده به قيمت بدون رنگ بفروشند در پولى كه به دست آمده غاصب سهمى نداشته و حقّى برايش منظور نمى‌شود.

ظ: اگر گوسفندى را كسى غصب كرد و به مالكش اطعام نمود در حالى كه مالك جاهل به آن باشد غاصب ضامن آن است.

[١] مقصود از (جنايت) همان است كه در ديات بيان شده از قبيل: شجاج، منقله، هاشمه و امثال اينها كه براى هريك ارش و ديه مخصوص است و انشاء ا ... در كتاب ديات مشروحا ذكر خواهيم نمود.

[٢] منظور از « مثله » آن است كه برخى از اعضاء همچون گوش و بينى و چشم ديگرى را در حال حيات قطع كرده يا بكنند.