عناوین الاحکام؛ ترجمه وشرح متن لمعه - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ٩٧ - ملحقات به موانع ارث

ترجمه:

غيبت مورّث.

كسى كه غائب شود به طورى كه غيبتش منقطع باشد ديگران از او ارث نمى‌برند مگر مدّتى بر او بگذرد كه امثال وى عادتا به اين مقدار عمر نمى‌كنند. [١]

ملحقات به موانع ارث‌

حجب نيز به موانع مذكور ملحق مى‌شود و آن گاهى از اصل ارث بوده مانند حجب و منع قريب نسبت به بعد لذا پدر و مادر و اولاد حاجب برادران و خواهران و اجداد بوده و برادران و خواهران و اجداد از اعمام و اخوال حاجب شده و اعمام و اخوال از فرزندان خود حاجب مى‌شوند.

سپس بايد بگوئيم:

قريب و منسوب به ميّت از معتق و معتق از ضامن جريره و ضامن جريره از امام عليه السّلام حاجب مى‌شوند.

و نيز كسى كه به واسطه ابوين به ميّت منتسب مى‌شود از شخصى كه انتسابش به او تنها از طرف پدر است حاجب مى‌گردد مشروط به اينكه هردو در يك درجه باشند. [٢]

[١] مقصود اين است: كسى كه غيبت منقطعه نمايد به طورى كه خبرش بر ديگران معلوم نبوده و از وى اطّلاعى در دستشان نباشد نمى‌توانند اموال وى را بين خود به عنوان ارث تقسيم كنند مگر آنكه از زمان ولادت او مقدارى بگذرد كه به حسب عادت اشخاصى كه مماثل با او هستند باين مقدار عمر نمى‌كنند.

[٢] منظور اين است كه قريب و نزديك به ميّت به طور مطلق و از هر طبقه‌اى از طبقات سه گانه كه باشد از وارث سببى كه منظور معتق باشد مانع و حاجب شده و معتق و كسانى كه قائم مقام او هستند يعنى:

وارثين وى از ضامن جريره و ضامن جريره از امام معصوم عليه السّلام حاجب و مانع مى‌شوند و بايد توجه داشت اگر دو وارث از ميّت كه در يك درجه بوده منتهى يكى از جانب پدر و مادر و ديگرى تنها از طرف پدر به ميّت منتسب شوند آنكه از طرفين به وى نزديك مى‌باشد از هر مرتبه‌اى كه فرض شود مانع و حاجب از ديگرى مى‌باشد.