عناوین الاحکام؛ ترجمه وشرح متن لمعه - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ٣٤٩ - مسئله بيست و يكم ديه استخوان ترقوه

ترجمه:

مسئله بيستم ديه پاها

در جنايت بر هردو پا تمام ديه و در هريك از آندو نصف آن ثابت است.

و حدّ پا از مفصل ساق و قدم مى‌باشد.

فرع ديه انگشتان پا

در قطع انگشتان به تنهائى و جدا از پا تمام ديه بر عهده جانى مى‌آيد و در هر يك از آنها يك دهم ديه لازم مى‌گردد و ديه هر انگشتى به سه قسمت تقسيم شده كه هر قسمتى در مقابل يك بند انگشت مى‌باشد ولى ديه انگشت شصت به دو قسمت تقسيم مى‌گردد زيرا اين انگشت دو بند بيشتر ندارد.

و در جنايت بر دو ساق پا و نيز دو ران هريك ديه كامل ثابت مى‌گردد.

مسئله بيست و يكم ديه استخوان ترقوه‌

اگر به واسطه جنايت استخوان ترقوه شكسته و سپس بدون اينكه در آن عيبى مانده باشد بهبودى پيدا نمايد.

بر عهده جانى چهل دينار ثابت مى‌گردد.

و استخوان ترقوه زن همان حكم ترقوه مرد را دارد.

فرع‌

اگر جانى استخوان عضوى از اعضاء را شكست حكمش آن است كه ديه شكستن استخوان هر عضوى يك پنجم ديه آن عضو مى‌باشد حال اگر استخوان بهبودى يافته و عيبى در آن باقى نماند پس چهار خمس ديه شكستن استخوان بر عهده جانى بوده كه بايد آنرا بپردازد.

و اگر جنايت باعث موضعه استخوان گرديد يك چهارم ديه شكستتن ثابت مى‌گردد.

و اگر موجب رضّ و كوبيده شدن استخوان گردد ثلث ديه عضو بر عهده او ثابت مى‌شود.

حال اگر استخوان مرضوض و خورده شده به طور صحيح و سالم بهبودى يافت حكم اين است كه چهار پنجم ديه كوبيده شدن استخوان را جانى بايد بدهد.

و اگر بواسطه جنايت استخوان از عضو جدا و منفك گرديد به طورى كه عضو مزبور از فعاليّت و كار معطّل ماند جائى بايد دو ثلث ديه عضو را بپردازد و اگر بعدا سالم گرديد و هيچ عيبى در آن باقى نماند لازمست چهار پنجم ديه انفكاك استخوان از عضو را بپردازد.