عناوین الاحکام؛ ترجمه وشرح متن لمعه - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ٣٤١ - مسئله يازدهم ديه دستها

ترجمه:

فرع‌

اگر جانى دندان كودكى را بكند بايد صبر نمود، پس اگر دوباره روئيد ارش به عهده جانى مى‌آيد و در غير اين صورت جانى مكلّف است ديه متّغر [١] را بپردازد.

بعضى فرموده‌اند:

جانى موظّف است در قبال دندان بچه يك شتر بدهد اعم از آنكه دندان دوباره روئيده يا اصلا نرويد.

مسئله نهم ديه استخوانهاى لحيه‌

اگر كسى دو استخوان لحيه ديگرى را از بين ببرد ديه كامله را بايد بدهد و اگر آن دو را با دندان‌ها ضايع و تباه سازد دو ديه بر عهده‌اش مى‌آيد.

مسئله دهم ديه گردن‌

اگر كسى گردن ديگرى را بشكند و در نتيجه كج شود تمام ديه را بايد بدهد و همچنين است در صورتى كه جنايت وارده بر گردن مانع از بلعيدن غذا باشد.

ولى اگر فساد زائل شده و گردن بهبودى يافت حكم آن است كه جانى بايد ارش بپردازد.

مسئله يازدهم ديه دست‌ها

در هريك از دو دست نصف ديه ثابت است و حدّ دست از مچ مى‌باشد.

ديه انگشتان‌

ديه انگشتان به تنهائى به مقدار ديه دست‌ها مى‌باشد.

و اگر با دست مقدارى از مچ قطع شود علاوه بر ديه دست جانى بايد ارش نيز بپردازد.

[١] كلمه « متّغر » با تاء دو نقطه و مشدّد بوده چنانچه با « ثاء سه نقطه» نيز قرائت گرديده است و اصل آن « مثتغر » با ثاء و تاء بوده سپس « تاء » را به « ثاء » قلب كرده آنگاه دو ثاء را در هم ادغام نمودند و بهر تقدير مقصود از آن طفل و كدكى است كه دندان‌هاى شيرى او كه على القاعده بايد ساقط شده باشند و ساقط هم شده و بجايش دندان جديد روئيده باشد.

و ديه متغر همان است كه در مطلق دندان گفته شد يعنى در مقاديم ششصد دينار و در اخير چهارصد دينار مى‌باشد.