عناوین الاحکام؛ ترجمه وشرح متن لمعه - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ١٥٧ - مسئله چهاردهم مناسخات

ترجمه:

مسئله دوازدهم حكم نقصان فريضه از سهام ورثه كه معروف به مسئله عول است‌

نقصان فريضه صرفا به دخول احد الزّوجين در زمره ورثه اتّفاق مى‌افتد و حكم آن اين است كه: نقص را بر دختر و دختران و اقارب پدرى بايد وارد نمود.

مسئله سيزدهم حكم زياد آمدن فريضه از سهام‌

اگر فريضه از سهام زياد بيايد حكمش اين است كه مقدار زائد را بر صاحبان سهام به استثناى زوج و زوجه و مادر در صورتى كه با اخوه اجتماع كرده باشد بايد ردّ نمود و نيز مگر در جائى كه ذو سببين با صاحب سبب واحد جمع شده باشد چنانچه قبلا گذشت.

مسئله چهاردهم مناسخات‌

اگر بعضى از ورثه قبل از تقسيم تركه فوت كردند قانون اين است كه:

ابتداء مسئله اوّل را تصحيح مى‌نمائيم پس اگر نصيبى كه از ميّت اوّل به ميّت دوّم رسيده وافى به تقسيمش بين ورثه ميّت دوّم بوده بدون اينكه كسرى بر آنها وارد شود هر دو مسئله را مى‌توان از مسئله اوّل محاسبه كرد و يك عمل براى هردو انجام داد. [١]

[١] مثل اين كه مردى فوت كرد و از وى يك پسر و يك دختر و يك همسر باقى ماند و سپس قبل از تقسيم ما تركش همسر او نيز فوت نمود و از او نيز يك پسر و يك دختر باقى ماند غير از دختر و پسر شوهرش. در اينجا فريضه اوّل را از بيست و چهار بايد حساب نمود زيرا سهم زوجه ثمن يعنى يك هشتم بوده و