عناوین الاحکام؛ ترجمه وشرح متن لمعه - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ١٥١ - مسئله هشتم ميراث غرق شدگان و كسانى كه ساختمان بر آنها خراب شده

ترجمه:

مسئله هشتم ميراث غرق شدگان و كسانى كه ساختمان بر آنها خراب شده‌

حكم اين دو طائفه آن است كه با چهار شرط توارث بين ايشان ثابت مى‌باشد:

١- بينشان نسب يا سببى كه موجب ارث است وجود داشته باشد.

٢- مال داشته باشند.

٣- آنكه مرگ متقدم با متأخر مشتبه باشد.

٤- توارث بينشان ثابت باشد.

تذكّر

شخصى را كه ميّت دوّم فرض نموده‌ايم از آن چه ميّت اوّل از وى به ارث برده ارث نمى‌برد [١] و نيز بايد توجه داشت كه اضعف نصيبا از باب تعبّد بر اقوى سهما مقدّم مى‌باشد. [٢]

[١] مقصود اين است كه وارث دوّم كه در مرتبه دوّم ميّت فرضش نموده‌ايم از آنچه اوّلى آن را از وى به ارث برده ارث نمى‌برد مثلا زيد و عمرو هردو در دريا غرق شده‌اند و زيد داراى ٢٠٠٠٠ تومان و عمرو واجد ١٠٠٠٠ تومان است و بنا گذارديم كه زيد ابتداء و عمرو ثانيا فوت شده حال ٢٠٠٠٠ تومان زيد به عمرو منتقل مى‌شود در نتيجه دارائى عمور ٣٠٠٠٠ تومان مى‌گردد سپس فرض مى‌كنيم كه عمرو فوت شده و زيد زنده است در اين فرض صحبت آن است كه:

زيد تنها ١٠٠٠٠ تومانى را كه ملك اصلى عمرو است به ارث مى‌برد ولى ٢٠٠٠٠ تومانى را كه از خودش بوده و از او به عمرو منتقل شده را به ارث نمى‌برد.

[٢] منظور اين است شخصى كه نصيبش از مال دنيا كمتر است را اوّل ميّت فرض مى‌كنيم تا ديگرى دارائى او را به ارث ببردد سپس طرف مقابل كه سهمش از ثروت و دارائى دنيا بيشتر است را ميّت حساب مى‌كنيم و اموالش را به اولى منتقل مى‌دانيم و اين از باب تعبد است نه آنكه وجه عقلى مساعد با آن دليلش باشد.