عناوین الاحکام؛ ترجمه وشرح متن لمعه - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ٢٦١ - دنباله احكام ايلاء
ترجمه:
ع: ابتداء مدّت تربص (زمانى را كه حاكم براى ايلاءكننده معيّن مىكند) از وقتى است كه زن مرافعه را نزد حاكم مىبرد.
ف: بواسطه طلاق بائن حكم ايلاء زائل مىشود. [١]
ص: و همچنين حكم ايلاء بواسطه خريدن كنيز و آزاد نمودن و ازدواج با او ساقط مىگردد. [٢]
ق: بتكرار قسم كفّاره مكرّر نمىشود اعم از آنكه به قسم بعدى قصد تأكيد نموده يا مقصودش تأسيس باشد مگر آنكه زمان دو قسم تغاير و تفاوت داشته باشد [٣] ولى در ظهار اختلاف است و اقرب در اين باب آن است كه كفّاره بواسطه تكرار صيغه مكرّر مىشود.
ر: اگر ايلاءكننده در حال سهو يا جنون و يا بخاطر شبهه با همسرش همبستر شود حكم ايلاء از نظر مرحوم شيخ باطل مىگردد.
ش: اگر دو كافر ذمّى مرافعه خود را نزد ما آوردند امام عليه السّلام يا حاكم مخيّر است كه بين ايشان حكمى را كه بر ايلاءكننده مسلمان مىنمايد نموده يا ايشان را به اهل ملّت و مذهب خودشان ارجاع دهند.
ت: اگر شخصى همسرش را ايلاء نموده و سپس مرتد شد مدّتى را كه به حال ارتداد مىگذراند از چهار ماهى كه حاكم به وى مهلت داده حساب مىكنند.
[١] مقصود اين است كه مرد پس از اينكه همسرش را ايلاء نمود و عمل مقاربت را بدين وسيله بر خود حرام كرد حال اگر وى را طلاق بائن دهد بهر قسمى از اقسامش كه باشد حكم ايلاء زائل شده در نتيجه پس از طلاق اگر مجدّدا با وى ازدواج كرده و همبستر گردد بدون محذور بوده و موجب كفّاره نمىشود.
[٢] صورت مسئله چنين است:
مردى همسرش كنيز ديگرى است حال وى را ايلاء كرده و بعد از آن او را از مولايش مىخرد و آزاد مىكند و سپس با وى ازدواج مىنمايد پس از آن مىتواند با وى نزديكى كند يعنى حكم ايلاء باطل مىشود.
[٣] منظور از « تأكيد » تقويت حكم سابق بوده و مراد از « تأسيس » احداث و ايجاد حكم ديگرى است غير از حكم قبلى.