حل المسائل الهداية في النحو - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ١٤٥ - در آيات زير جمعهاى مكسر را استخراج كرده و نوع آنها را معين نموده و مفردشان را ذكر كنيد

و سجّد (جمع مكسّر، كثره و مفرد آنها راكع و ساجد مى‌باشد) وجوه (جمع مكسّر، كثره و مفردش وجه مى‌باشد)

ح: سرر (جمع مكسّر، كثره و مفردش سرير مى‌باشد) ولدان (جمع مكسّر، كثره و مفردش وليد است) اكواب (جمع مكسّر، قلّه و مفردش كوب مى‌باشد) اباريق (جمع مكسّر، كثره و مفردش ابريق مى‌باشد)

ط: دوابّ (جمع مكسّر، كثره و مفردش دابّه مى‌باشد) انعام (جمع مكسّر، كثره و مفردش نعم مى‌باشد) الوان (جمع مكسر، قلّه و مفردش لون مى‌باشد) عباد (جمع مكسّر، كثره و مفردش عبد مى‌باشد) علماء، (جمع مكسّر، كثره و مفردش عالم مى‌باشد).

٩- و امّا بناء جمع مكسّر از كلمات مذكور:

احمر (حمر و حمران) سوداء (سود) صعب (صعاب) بطل (ابطال) كبرى (كبر) صاهل (صواهل) قتيل (قتلى) قاض (قضاة) صديق (اصدقاء) جواد (اجواد) جبان (جبناء) جاهل (جهلاء)

١٠- و امّا استخراج مصادر و دو معمول آنها از جملات مذكور و بيان نوع آنها:

الف: امر (مصدر و اضافه به فاعلش كه « نا » باشد شده، نوع آن مصدر ثلاثى مجرّد است) فعل (مصدر است و به مفعولش كه « خيرات » باشد اضافه شده، نوع آن مصدر ثلاثى مجرّد است)

اقام (مصدر است و به مفعولش كه « صلوة » باشد اضافه شده، نوع آن مصدر ثلاثى مزيد از باب افعال مى‌باشد)، ايتاء (مصدر است و به مفعولش كه « زكوة » باشد اضافه شده و نوع آن مصدر ثلاثى مزيد از باب افعال مى‌باشد).

ب: دفع (مصدر است و به فاعلش كه « اللّه » باشد اضافه شده و « الناس » مفعول آن است، نوع آن مصدر ثلاثى مجرّد مى‌باشد).

ج: استغفار (مصدر است و به فاعلش كه « ابراهيم » باشد اضافه شده، نوع آن مصدر ثلاثى مزيد از باب استفعال است)