حل المسائل الهداية في النحو - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ٢٣٨ - در جملات زير اسم«ان» را از خبر آن مشخص كنيد و سبب كسر همزه يا فتح آنرا ذكر نماييد

اوّل « المنافقين » اسمش بوده و « لكاذبون » خبرش مى‌باشد

٧- امّا تعيين فتحه يا كسره همزه « ان » در مثال‌ها و جملات مذكور:

١- همزه ان در اين مثال مكسور است چون ابتداء كلام مى‌باشد

٢- همزه انّ در اين مثال مفتوح است چون فاعل واقع شده‌

٣- همزه انّ در اين مثال مفتوح است چون مضاف اليه واقع شده‌

٤- همزه ان در اين مثال مكسور است چون بعد از « قلت » قرار گرفته و مفعول آن مى‌باشد.

٥- همزه ان در اين مثال مفتوح است چون نائب فاعل « سمع » است.

٦- همزه انّ در اين مثال مكسور است چون در ابتداء كلام واقع شده‌

٧- همزه انّ در اين مثال مكسور است زيرا هم در ابتداء كلام واقع شده و هم بر سر خبرش « لام » درآمده‌

٨- همزه انّ در اين مثال مفتوح است چون مفعول « عرفت » مى‌باشد.

٩- همزه ان در اين مثال مفتوح است چون بعد از « لو » قرار گرفته‌

١٠- همزه ان در اين مثال مفتوح است چون مبتداء مى‌باشد.

١١- همزه ان در اين مثال مفتوح است چون حرف جارّ يعنى « من » بر سرش درآمده‌

٨- امّا تركيب دو جمله مذكور:

الف: واو، عاطفه، اذان، اسم نكره، موصوفه، مبتداء، من الله، جار و مجرور، متعلق به استقر، صفت براى « اذان » ، واو، عاطفه، رسوله، مضاف و مضاف اليه، معطوف به « اللّه » ، الى النّاس، جار و مجرور، متعلّق به « اذان » ظرف لغو، يوم الحج، مضاف و مضاف اليه، مضاف ظرف بوده و متعلق است به « اذان » ، « الاكبر » ، صفت است براى « الحج » ان به فتح همزه، از حروف مشبهة بالفعل، الله، اسم براى « ان » ، برئ، خبر براى « انّ » و جمله « ان الله برى» خبر براى « اذان » ، من المشركين، جار و مجرور، متعلق به برئ، واو، عاطفه، رسوله، مضاف و مضاف اليه، معطوف به « اللّه » .