حل المسائل الهداية في النحو - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ١٧١ - در جملات ذيل فعل مضارع منصوب را استخراج كرده و سبب منصوب شدنشان را بيان كنيد
٧- « لا أستريح أو ... الحقد من قلبك»
٨- « خذ الدّواء ل ... »
٩- « صم حتى ... الشّمس»
١٠- « كن على حذر لئلّا ... الضّرر»
١١- « وحدة المرء و ... خير من مجالسة الاشرار»
٧- جمله زير را تركيب كرده و اعراب كلماتش را بيان كنيد:
يا ايّها الّذين آمنوا لا تدخلوا بيوتا غير بيوتكم حتّى تستأنسوا و تسلّموا على اهلها ذلكم خير لكم لعلّكم تذكرون ( سوره نور آيه ٢٧)
جواب
١- نواصب مضارع پنج حرف بوده باين شرح:
الف: ان مانند: و ان تصوموا خير لكم
ب: لن مانند: ربّ بما انعمت علىّ فلن اكون ظهيرا للمجرمين
ج: كى مانند: فرددناه الى امّه كى تقرّ عينها و لا تحزن
د: اذن مانند: اذن اكرمك در جواب كسى كه گفته: ازورك
ه: ان مقدّره مانند: كان اللّه ليظلمهم كه تقدير آن لان يظلمهم مىباشد
٢- مواضع تقدير « ان » متعدّد بوده كه به شش مورد آن اشاره مىكنيم:
الف: بعد از « حتّى » مانند: اسلمت حتّى ادخل الجنّة تقدير حتّى ان ادخل مىباشد
ب: بعد از « لام » كه به معناى « كى » باشد مانند: قام زيد ليتكلّم يعنى لان يتكلّم
ج: بعد از لام جحود و آن لامى است كه پيش از آن « كان » منفى باشد مانند: ما كان اللّه ليعذّبهم تقدير لان يعذّبهم مىباشد.
د: بعد از فائى كه در جواب امر واقع شده باشد مانند: اسلم فتسلم تقدير ان اسلم فان تسلم (اسلام بياور پس سالم بمان) مىباشد.
ه: بعد از فائى كه در جواب نهى آمده باشد مانند: لا تعص فتعذّب تقدير آن لا