حل المسائل الهداية في النحو - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ٢٦٠ - از آيات شريفه زير حروف زيادى را استخراج نمائيد

البشير ( پس زمانى كه بشير آمد).

ب: بين « واو » قسم و « لو » مانند: و اللّه ان لو قمت قمت (قسم بخدا اگر بايستى مى‌ايستم)

٣- كلمه « ما » با شش كلمه زائده واقع مى‌شود:

الف: با « اذ » ب: با « متى » ج: با « انّى » د: با « اين » ه: با « ان شرطيّه» و: بعد از برخى از حروف جرّ مانند: فبما رحمة من اللّه (پس به رحمتى از جانب پروردگار)

٤- مواضع « لاء » زائده سه موضع است باين شرح:

الف: با « واو » بعد از نفى مانند: ما جاء زيد و لا عمرو (نه زيد آمد و نه عمرو)

ب: « بعد از « ان » مصدريّه مانند: ما منعك الّا تسجد اذا امرتك‌ ( چه چيز تو را بازداشت از اينكه سجده كنى وقتى به تو امر نمودم)

ج: قبل از قسم همچون فرموده حق‌تعالى: لا اقسم‌ ( قسم مى‌خورم).

٥- فرق بين « ما و ان» و بين « انّ » آن است كه: ما و ان بر سر جمله فعليه در مى‌آيند و آنرا به مصدر تأويل مى‌برند مانند: ضاقت عليهم الارض بما رحبت‌ ( زمين با آن همه پهناورى بر آنها تنگ شد) تقدير: ضاقت عليهم الارض برحبها مى باشد.

ولى « انّ » بر سر جمله اسميه در مى‌آيد مانند: علمت انّك قائم (دانستم تو ايستاده هستى) تقدير: علمت قيامك مى‌باشد.

٦- و امّا استخراج حروف زائد از آيات مذكور:

الف: « من » و « لا » زائده مى‌باشند.

ب: كلمه « لا » در چهار موضع اين آيه يعنى از « و لا الشهر الحرام» تا آخر زائده است.

ج: كلمه « ان » زائده است‌

د: كلمه « با » در « بقادر » زائده است‌

ه: كلمه « ما » در « فبما » زائده است‌