معرفت غیر اثبات وجود است و قرآن آمده است که هم اثبات بکند به همان طریقه‌هاى متعارف و طریقه‌هاى بلکه گاهى نازل‌تر از او و هم پرده‌ء دیگرش عرفان قرآن است که او را همین مقدارش هم که در قرآن هست در هیچ کتابى نمى‌یابید حتى در کتب عرفانى اسلامى که متحول شده است و با عرفان قبل از اسلام بسیار فرق دارد، باز تعبیرات قرآن غیرآنى است که آنها دارند.

بعثت رسول خدا براى این است که راه رفع ظلم را به مرم بفهماند

یک نحوه دیگرى هست، یک لطایف دیگرى در قرآن هست و اینها همه از برکات بعثت است و برکات بعثت آن مقدارى که در معنویات هست آنقدر در مادیات ظاهر نشده است، لکن آن مقدارى هم که در مادیات ظاهر شده است باز قبل از اسلام نبوده است. اتصال - معنا - به معنویت به مادیات و انعکاس معنویت در همه جهات مادیات از خصوصیات قرآن است که افاضه فرموده است. قرآن در عین حالى که یک کتاب معنوى، عرفانى و آنطورى است که به دست ماها، به خیال ماها، به خیال جبرئیل امین هم نمى‌رسد، در عین حال یک کتابى است که تهذیب اخلاق را مى‌کند، استدلال هم مى‌کند، حکومت هم مى‌کند و وحدت را هم سفارش مى‌کند و قتال را هم سفارش مى‌کند و این از خصوصیات کتاب آسمانى ماست که هم باب معرفت را باز کرده است تا حدودى که در حد انسان است و هم باب مادیات را و اتصال مادیات به معنویات را و هم باب حکومت را و هم باب خلافت را و همه چیز را و ما که امید است از پیروان اسلام باشیم و از پیروان قرآن باشیم باید همه ابعاد این را در نظر داشته باشیم. نه در نظر داشته باشیم، بلکه دنبالش باشیم تا حاصل بشود براى ما، مجاهده کنیم تا حاصل بشود براى ما. و اگر چنانچه ما با همان بعد ظاهرى قرآن، به همان بعدى که قرآن براى اداره امور بشر آمده است، براى رفع ظلم از بین بشر آمده است یعنى یک بعدش این است که ظلم را از بین بشر بردارد و عدالت اجتماعى را در بشر ایجاد کند، اما اگر کوشش کنیم و آنهایى که تابع قرآن خودشان را مى‌دانند، مسلمین جهان اگر کوشش کنند تا اینکه این بعد از قرآن را که بعد اجراى عدالت اسلامى است، در جهان پخش کنند، آنوقت یک دنیایى مى‌شود که صورت ظاهر قرآن مى‌شود. و ما ملت ایران که نهضت کردیم و دست ظلم را کوتاه کردیم باید دنبال این مطلب باشیم و تا آنجایى که دست ظالمان را بکلى از کشور خودمان کوتاه کنیم و با هدایت این نور سایر کشورهاى اسلامى و سایر مستضعفان جهان بیدار بشوند و خودشان را از تحت سلطه قدرت‌هاى بزرگ خارج کنند. و آن چیزى که ما در روز مبعث باید توجه به آن بکنیم این است که با بعثت رسول خدا، بعثت رسول خدا براى این است که راه رفع ظلم را به مردم بفهماند، راه اینکه مردم بتوانند با قدرت‌هاى بزرگ مقابله کنند به مردم بفهماند. بعثت براى این است که اخلاق مردم را، نفوس مردم را، ارواح مردم را و اجسام مردم را، تمام اینها را از ظلمت‌ها نجات بدهد، ظلمات را بکلى کنار بزند و به جاى او نور بنشاند، ظلمت جهل را کنار بزند و به جاى او نور عمل بیاورد، ظلمت ظلم را به کنار بزند و به جاى او عدالت بگذارد، نور عدالت را به جاى او بگذارد و راه او را به ما فهمانده است، فهمانده است که تمام مردم، تمام مسلمین برادر هستند و باید با هم وحدت