ربا و بانكدارى اسلامى - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٥٥ - كلمات اهل لغت پيرامون واژه ربا

(١)

٦- دلايل تحريم ربا در وامها

براى حرمت رباى قرضى، چهار دليل مى‌توان اقامه كرد.

دليل اوّل: اطلاق آيات ربا

واژه «ربا» در آيات قرآن زياد استعمال شده است و بايد معناى اين واژه را از ديدگاه علماى اهل لغت بررسى كرد، تا محدوده اطلاق آيات ربا، مشخص شود.

(٢)

كلمات اهل لغت پيرامون واژه ربا

١- راغب در كتاب «مفردات» [١] مى‌گويد: ربا در لغت داراى دو معنى است ١- زيادى ٢- علوّ و برترى، سپس براى هر يك از اين دو معنى از آيات قرآن شاهد مى‌آورد؛ در مورد معنى دوم: فَإِذا أَنْزَلْنا عَلَيْهَا الْماءَ اهْتَزَّتْ وَ رَبَتْ* [٢]: «وقتى كه آب (باران را) بر زمين (مرده بى‌آب و علف) فرستاديم زمين به جنبش درمى‌آيد و نمو مى‌كند» البتّه آيه فوق شاهد خوبى است.

(٣) بعضى از ادباى عرب «نمو و رشد» را هم جزئى از معنى «ربا» دانسته‌اند؛ بنابراين معنى ربا، فزونى توأم با رشد است؛ كه اين معنى سوم با آيه فوق سازگارتر است و «تربيت» را هم بدين جهت تربيت مى‌گويند كه فزونى در انسان بوجود مى‌آيد و انسان علو و رشد پيدا مى‌كند.

[١]- كتاب مفردات از بهترين كتب لغت است كه لغات قرآن كريم را تفسير كرده است؛ بلكه خود تفسير كوتاهى از قرآن است.

[٢]- سوره فصلت: آيه ٣٩.