ربا و بانكدارى اسلامى - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ١٤٦ - سؤال ٢٥- تفاوت بين شرط و داعى در واريز نمودن پول جهت قرعهكشى

مسئولين بانك داده شود كه رعايت اين عقود را بنمايند، حلال است.

(١)

سؤال ٢١- [ماهيّت حسابهاى بانكى‌]

: ماهيّت حسابهاى بانكى از نظر اسلام چيست؟ آيا در بانكها اعتبار و ارزش قراردادى پول به نام اشخاص ثبت و جابجا مى‌شود؟ يا عين اسكناس ثبت و جابجا مى‌شود و اجازه در تصرف داده مى‌شود؟ يا شكلهاى مختلف حسابهاى بانكى (جارى، سپرده ثابت، مشاركتهاى بانكى و ...) يكسان است؟

حكم سودهاى على الحساب كه در مشاركتهاى بانكى به سپرده‌گذار پرداخت مى‌شود چيست؟

جواب‌

: ماهيّت سپرده‌هاى حساب جارى ماهيّت قرض است مشروط به اين كه به مجرّد مطالبه اداء شود و ماهيّت سپرده‌هاى درازمدت و كوتاه مدّت، نوعى مضاربه يا ساير عقود شرعيّه مانند آن است و پرداخت سود على الحساب نوعى وام است كه بعد از ظهور ربح محاسبه مى‌شود.

(٢)

سؤال ٢٢- [جواز دريافت سود با توجّه به نظرات حضرت امام خمينى‌]

: با توجّه به نظرات حضرت امام خمينى- قدّس سرّه- در خصوص بطلان حيله‌هاى ربوى، آيا سپردن پول در بانك، تحت عنوان سپرده ثابت و استفاده از سودى كه از طرف بانك به صورت على الحساب پرداخت مى‌شود جايز است؟

جواب‌

: چنانچه رعايت عقود شرعيّه را بنمايند، يا اين كه وكالت مطلقه به مسئولين بانك داده شود كه رعايت اين عقود را بنمايند، حلال است.

(٣)

سؤال ٢٣- [ربوى بودن سود بانكى‌]

: آيا سود بانك رباست؟ اگر ربا محسوب مى‌شود جزو كداميك از اقسام ربا به حساب مى‌آيد؟

جواب‌

: هرگاه آيين‌نامه بانكها- مبنى بر رعايت عقود شرعيّه- عمل شود و يا مسئولين بانك بگويند عمل مى‌كنيم، اشكالى ندارد.

(٤)

سؤال ٢٤- [عنوان فقهى جوايز بانكها]

: جوايز بانكها تحت چه عنوان فقهى مى‌باشد؟

جواب‌

: نوعى هبه بلا عوض است براى ايجاد انگيزه سپرده‌گذارى.

(٥)

سؤال ٢٥- [تفاوت بين شرط و داعى در واريز نمودن پول جهت قرعه‌كشى‌]

: واريز نمودن پول به مقدار معيّن، جهت قرعه‌كشى چه حكمى‌