ربا و بانكدارى اسلامى - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ١١٠ - هر گونه سودآورى در وامها رباست

(١) البتّه اگر «لا يصلح» به معناى تحريم باشد، معناى روايت اين است كه قرضى كه ربا در آن شرط شده است حرام است و اگر به معناى كراهت باشد معناى روايت اين است كه اگر شرط سود نشده باشد و وام‌گيرنده از روى ميل و رغبت چيزى اضافه به وام‌دهنده بدهد، گرفتن سود براى وام‌گيرنده مكروه است (در صورت دوم روايت دلالتى بر بحث ما نخواهد داشت، مگر اين كه از مفهوم روايت استفاده شود).

(٢) ٣- در كتاب دعائم الاسلام از امام صادق عليه السّلام آمده است: انّه سئل عن الرّجل يسلم فى بيع عشرين دينارا على ان يقرض صاحبه عشرة (دنانير) او ما اشبه ذلك قال: لا يصلح ذلك لانّه قرض يجرّ منفعة. [١]

مضمون اين روايت نيز همان مضمون روايت پيشين است كه مى‌گويد: اگر وام جلب و جذب منفعتى كند كلا ممنوع و حرام است نه فقط سود آن (البته بنابراين كه جمله لا يصلح به معنى حرمت بوده باشد).

(٣) ٤- و نيز در همان كتاب از امام باقر عليه السّلام نقل شده است كه فرمود: كلّ قرض جرّ منفعة فهو ربا. [٢]

در اين روايت امام باقر عليه السّلام نمى‌فرمايد كه فقط سود حرام است، بلكه مى‌فرمايد كل وام ربا و حرام است.

نتيجه اين كه مقتضى اين روايات اين است كه كل وام ربوى فاسد و باطل است و اصلا نقل و انتقال حاصل نمى‌شود، به همين جهت وام‌گيرنده بايد بلا فاصله وام را برگرداند و الا ضامن آن پول خواهد بود.

(٤) و اگر فرض كنيم روايات فوق دلالت صريحى بر بحث ما ندارد ولى لا اقل مى‌تواند دليل اول را تأييد كند و به صاحب حدايق كه اين روايات را نپذيرفته‌

[١]- مستدرك الوسائل، جلد ١٣، ابواب الدين و القرض، باب ١٩، حديث ٣.

[٢]- مستدرك الوسائل، جلد ١٣، ابواب الدين و القرض، باب ١٩، حديث ٢.