٢٨ برترين جهاد

قال على عليه السلام:
«لا فَضيلَةَ كَالْجِهادِ، وَ لا جِهادَ كَمُجاهَدَةِ الْهَوى‌»؛
«هيچ فضيلتى همچون جهاد نيست، و هيچ جهادى همچون مبارزه با نفس نمى‌باشد» «١».
شرح و تفسير
امام عليه السلام طبق اين روايت جهاد را سرلوحه تمام فضايل مى‌شمرد؛ زيرا جهاد نسبت به تمام عبادت‌ها مشكلاتش فراوان‌تر و انجام آن سخت‌تر است و به مقتضى روايتى كه از پيامبر صلى الله عليه و آله نقل شده، كه «افْضَلُ الْاعْمالِ احْمَزُها؛ برترين اعمال مشكل‌ترين آن‌هاست» «٢». هيچ فضيلتى به مرتبه و منزلت جهاد در راه خدا نمى‌رسد. و در ميان شاخه‌هاى مختلف جهاد، جهاد با نفس، از همه سخت‌تر و بدين جهت برتر است و لذا پيامبر اسلام صلى الله عليه و آله آن را جهاد اكبر ناميد «٣».
سؤال: مگر مى‌شود كسى با خودش بجنگد؟ مبارزه معمولًا دو طرفى است، از يك سو خود انسان و از سوى ديگر شخص بيگانه، امّا اين كه انسان با خودش جهاد كند به چه معناست؟