٨١ فرق عاقل و جاهل‌

قال على عليه السلام:
«الْعاقِلُ عَدُوُّ لَذَّتِه‌ وَ الْجاهِلُ عَبْدُ شَهْوَتِه‌»؛
«انسان عاقل دشمن هوس‌ها و شهوات خويش است، ولى شخص نادان اسير و بنده شهوات خود مى‌باشد» «١».
شرح و تفسير
امتياز انسان نسبت به ساير موجودات زنده عقل اوست «٢». و گرنه از نظر جسمانى بسيار ضعيف و آسيب‌پذير و نيازمند است، به گونه‌اى كه بخشى از علم طب را از حيوانات فراگرفته است! بعضى از حيوانات به هنگام بيمارى از گياهان خاصّى استفاده مى‌كنند و درمان مى‌شوند.
انسان از اين حيوانات راه درمان برخى بيمارى‌ها را فرا گرفته است! تحمّل انسان در برابر آفات طبيعى و مشكلات بسيار كمتر از حيوانات است. به هر حال امتياز انسان به عقل اوست، عقلى كه او را حاكم مطلق بر جهان كرده است.
ولى سؤالى كه در اين جا مطرح مى‌باشد اين است كه عقل چيست؟
از ديدگاه مادّى‌ها عقل چيزى است كه انسان را با كمترين زحمت به