110 سرمشق از سخنان حضرت على (ع) - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ١٧٣
٦٥ سخن و سكوت!
حضرت على عليه السلام فرمود:
«لا خَيْرَ فِى الصَّمْتِ عَنِ الْحُكْمِ، كَما انَّهُ لاخَيْرَ فِى الْقَولِ بِالْجَهْلِ»؛
«نه سكوت دانشمند سودى دارد، و نه سخن گفتن جاهل» «١».
شرح و تفسير
خداوند از آنها كه مىدانند و آگاهى دارند پيمان گرفته كه در برابر انحرافها، كجروىها، ستمها، حقكشىها، و سمپاشىهاى دشمنان سكوت نكنند و با منطق و بيان گرم و مستدل خود، نور هدايت و حق و عدالت را در دلها بپاشند (و هر كس نسبت به آنچه مىداند، هر قدر كم باشد، دانشمند و مسؤول است) همان طور كه افراد ناآگاه از مسايل نبايد با دخالت نارواى خود مردم را به گمراهى بكشانند. آن «سكوت» و اين «سخن» هر دو بدبختىزا است «٢».
از روايت فوق استفاده مىشود كه نه «سكوت» براى «همه كس» و «همه جا» ارزش محسوب مىشود و نه سخن گفتن براى «همگان» در «هر مكان». بلكه «سخن گفتن» و «دم فرو بستن» از امور نسبى هستند كه نسبت به «افراد» و «زمانها» و «مكانها» سنجيده مىشود.