110 سرمشق از سخنان حضرت على (ع) - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٢٦٨
عكس العملهاى مناسبى ارايه دهد. بدين جهت عكس العملهاى انسان نادان در مقابل كُنشهاى مختلف، مناسب نيست.
٣- نشانه سوم قلب جاهل، توجّه به ظواهر و غفلت از واقعيّتهاست.
عالِم، اسير زرق و برقهاى دنياى مادّى نمىشود و واقعيّتها را مىبيند، ولى جاهل دائماً گرفتار اوهام و خيالات است و اسير دامِ زرق و برق دنياست، بدين جهت خطّ سير عالِم كه بر اساس درك واقعيّتها طراحى شده، صراط المستقيم، ولى مسير جاهل بيراهه است.
سؤال: چرا، عالم واقعبين است و جاهل اسير ظواهر است و خيالپرور؟
پاسخ: اوّلًا «علم» روشنايى و «جهل» تاريكى است «١» و طبيعى است كسى كه روشنايى در اختيار دارد واقعيّات را دريابد و كسى كه در تاريكى گام برمىدارد اسير اوهام و خيالات شود. ثانياً جاهل گرفتار هوى و هوس است، و هوى و هوس چشم حقبين انسان را كور مىكند. بدين جهت عالم واقعبين است و جاهل دچار اوهام و خيالات مىشود.