110 سرمشق از سخنان حضرت على (ع) - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٣٤
انَّ فى جَهَنَّمَ رَحىً تَطْحَنُ: در جهنّم آسيابى وجود دارد كه پنج گروه از انسانها را، همانند گندمى كه تبديل به آرد مىشود، خرد مىكند! آيا نمىپرسيد كه چه كسانى خوراك اين آسياب هستند؟ مردم پرسيدند: اى اميرمؤمنان! اين آسياب چه كسانى را آسياب مىكند؟ حضرت در جواب پنج گروه را برشمرد:
١- الْعُلَماءُ الْفَجَرَةُ: اوّلين گروه، عالمانى هستند كه چراغ در دست دارند و راهزن دين و ايمان و عقايد و اعتماد مردمند، عالم فاجر و منحرف همانند دزدى است كه چراغ در دست دزدى مىكند
چو دزدى با چراغ آيد گزيدهتر برد كالا!
امام حسن عسكرى در روايت تكاندهندهاى خطر چنين دانشمندانى را از لشكر يزيد بيشتر مىداند! «١».
٢- وَ الْقُرَّاءُ الْفَسَقَةُ: دومين گروهى كه خوراك آن آسياب هستند، قاريان فاسق مىباشند. تفاوت «علماء فاجر» و «قاريان فاسق» در اين است كه قاريان فقط معلّمان مردم در قرآن بودند، ولى علماء فاجر شامل معلّمان مردم در ساير علوم نيز مىشود. اينها اگر فاسق باشند خطرات زيادى خواهند داشت و چون پست آنها مهم است و با روح و قلب مردم، مخصوصاً جوانان سر و كار دارند عذابشان هم شديد است.
٣- وَ الْجَبابِرَةُ الظَّلَمَةُ: جابران ستمكار سومين گروهى هستند كه خوراك آن آسياب مىباشند. خطر اين گروه در مرحله بعد از علماء فاجر و قاريان فاسق است؛ چون آنها عقيده مردم را دگرگون مىسازند، ولى زمامداران ستمكار بر جسم مردم ستم مىكنند.
٤- وَ الْوُزَراءُ الْخَوَنَةُ: وزيران جابران ستمكار هم در آن آسياب خرد