110 سرمشق از سخنان حضرت على (ع) - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٢٧٨
جمله تركيبات بدن انسان است! تمام اينها طبق حساب معيّنى است كه اگر كم يا زياد شود انسان بيمار مىشود. بنابراين بيمارى بر اثر بر هم ريختن حساب است. نه تنها تركيبات شيميايى بدن انسان حساب و كتاب دارد، بلكه حركات فيزيكى بدن نيز حساب دارد؛ يعنى مثلًا مشخّص است كه ضربان يك قلب سالم در هر سنّ و سالى به هنگام خواب چقدر و در هنگام بيدارى چقدر، به هنگام راه رفتن چقدر و به هنگام دويدن چه مقدار!
ضربان نبض آن قدر روى حساب و كتاب است كه دكترهاى قديم از طريق آن، انواع بيمارىها را تشخيص مىدادند. از اين مهمتر، طبيبى مىگفت: «مىتوانم تمام بيمارىها را از نگاه به چشم بيمار متوجّه شوم، چشم آينه تمام بيمارىهاى انسان است!». اينها همه نشانه حساب دقيق در سراسر عالم آفرينش است. اگر اين را باور كنيم، يقين پيدا مىكنيم كه در شريعت نيز، همانند طبيعت، حساب خاصّى حاكم است.
حضرت على عليه السلام در حديث فوق به همين مطلب اشاره دارد: «هر عمل خيرى ثواب و هر كار بدى حساب دارد». بايد بدانيم كه تمام حوادث بزرگ و كوچك معلول علّتهايى است؛ هر چند به بسيارى از آنها پى نمىبريم و انسان موفّق كسى است كه علّت هر حادثهاى را بيابد و از آن عبرت بگيرد.
مرحوم علّامه مجلسى در بحارالانوار نقل مىكند كه: «به حضرت على عليه السلام خبر دادند مار يكى از ياران شما را گزيده و بسيار ناراحت است و بىتابى مىكند.
حضرت فرمود: او را به خانهاش ببريد، به اين زودى خوب نمىشود، او دارد كيفر يك عمل بد خود را پس مىدهد!