٧٥ علم و يقين‌

قال على عليه السلام:
«لا تَجْعَلوُا عِلْمَكُمْ جَهْلًا، وَ يَقينَكُمْ شَكًّا، اذا عَلِمْتُمْ فَاعْمَلوُا وَ اذا تَيَقَّنْتُمْ فَأَقْدِمُوا»؛
«علم و دانش خود را تبديل به جهل و نادانى نكنيد! و يقين خويش را مبدّل به شك و ترديد ننماييد! هنگامى كه به چيزى علم پيدا كرديد طبق آن عمل كنيد، و زمانى كه يقين يافتيد اقدام نماييد» «١».
شرح و تفسير
در روح و جان آدمى، امور مختلفى وجود دارد؛ يكى از آن‌ها ادراك است كه آن را علم ناميده‌اند، و يكى ديگر از آن‌ها باورهاست.
سؤال: فرق بين «علم» و «باور» چيست؟
پاسخ: علم همان آگاهى است؛ چه قلب و جان انسان آن را بپذيرد و چه نپذيرد. ولى هر گاه انسان نسبت به چيزى علم پيدا كرد و دل و جانش نيز آن آگاهى را پذيرفت و در برابر آن تسليم شد، به آن «باور» مى‌گويند. خداوند در آيه ١٤ سوره نمل به اين مطلب اشاره دارد، مى‌فرمايد:
«وَ جَحَدُوا بِها وَ اسْتَيْقَنَتْها أَنْفُسُهُمْ ظُلْماً وَ عُلُوّاً» «آن‌ها آيات الهى را از روى ظلم و سركشى انكار كردند، در حالى كه در دل به آن يقين داشتند».