آن از قلم نمى‌افتد «١». تمام نظام هستى بر اساس حساب و كتاب حركت مى‌كند. پس چرا انسان، كه حتّى قطره‌اى از اقيانوس عالم هستى محسوب نمى‌شود، اهل حساب و كتاب نباشد؟!
ما بايد خويشتن را هر روز، يا هفته‌اى يكبار، يا ماهى يكبار به حساب‌رسى بكشيم؛ چقدر عبادت خالص انجام داده‌ايم؟ چقدر به مردم خدمت كرده‌ايم؟ چه اندازه از حق و حقوق خود گذشت كرده‌ايم؟ آيا حق و حقوقى از ديگران پايمال نكرده‌ايم؟ آيا به ديگران بدهكار نيستم؟ و صدها سؤال ديگر؛ چون اگر اهل حساب و كتاب نباشيم شكست مى‌خوريم. ناگهان متوجّه مى‌شويم تمام سرمايه از كف رفته و در مقابل هيچ چيز به دست نياورده‌ايم!
با اين توضيح روشن شد كه چگونه شخصى كه به محاسبه نفس خويش مى‌پردازد سود مى‌برد و به چه شكل كسى كه از محاسبه خويشتن غافل مى‌شود زيان مى‌كند و خسران مى‌بيند.