آن‌ها هم رونق داشته است. چهل سال قبل آمارى از رونق كسب و كار برخى از كسبه ديدم كه طبق آن آمار، كسبه خوش اخلاق ٧٠% و كسبه بداخلاق ٣٠% موفّق بودند؛ يعنى سهم خوش اخلافى ٤٠% است! چرا كه حسن خلق مردم را به سوى خود مى‌كشاند و اخلاق بد دافعه دارد.
همه مسلمانان مخصوصاً كسانى كه با مردم برخورد بيش‌ترى دارند بايد اخلاقى نيكو داشته باشند، كه اخلاق خوش هم جامعه را آباد مى‌سازد و هم باعث طول عمر مى‌شود، چنانكه در حديث آمده است: «انَّ الْبِرَّ وَ حُسْنَ الْخُلْقِ يَعْمُرانِ الديارَ وَ يَزيدانِ فِى الْاعْمارِ» «١».
سؤال: چرا حسن خلق باعث وسعت روزى مى‌شود؟
پاسخ: در مثال فوق مشترى زمانى از يك كاسب جنس مى‌خرد كه به او اعتماد كند. اگر نسبت به كاسب مشكوك و بدبين باشد از او فرار مى‌كند. بنابراين كاسب بايد اعتماد مشترى را جلب كند و يكى از طرق جلب اعتماد برخورد خوب است. مشترى حسن خلق فروشنده را به حساب درستى و امانت و صداقت و اعتماد او مى‌گذارد.
شخصى نقل مى‌كرد كه براى معالجه به يكى از كشورهاى غربى رفته بودم، پس از پايان معالجه و پذيرايى بسيار شايسته، درخواست صورت حساب كردم، آن‌ها در كمال ادب و احترام گفتند: در اين باره عجله نكنيد، شما به سلامت به ايران بازگرديد، آن‌گاه ما صورت حساب را براى شما ارسال مى‌كنيم و شما هزينه بيمارستان را سر فرصت به شماره حسابى كه درون آن نامه است ارسال داريد!
در مقابل، بيمارستان‌هايى در كشور اسلامى ما وجود دارد كه تا پول نگيرند، بيمار را اساساً پذيرش نمى‌كنند! اين كجا و آن كجا؟
متأسّفانه آنچه را حضرت على عليه السلام نسبت به آن بيمناك بود- سبقت ديگران در عمل به اسلام- در برخى از امور تحقّق يافته است!.