١٠٩ هميشه به ضعف‌ها بينديشيم‌

قال على عليه السلام:
«يا كُمَيْلُ! انَّ ذُنُوبَكَ اكْثَرُ مِنْ حَسَناتِكَ، وَ غَفْلَتَكَ اكْثَرُ مِنْ ذِكْرِكَ، وَ نِعَمَ اللَّهِ عَلَيْكَ اكْثَرُ مِنْ عَمَلِكَ»؛
«اى كميل! خطاهايت، از كارهاى خوبت بيش‌تر، و غفلتت از حضور قلبت فزون‌تر، و نعمت‌هاى پروردگار از قدرت شكرگزارى تو بيش‌تر است. «١»».
شرح و تفسير
در تفسير جملات سه‌گانه فوق بايد به اين نكات توجّه كرد:
١- اين كه نعمت‌هاى پروردگار فزون‌تر از قدرت شكرگزارى انسان‌هاست مطلبى واضح و بديهى است. به عنوان مثال، اگر نعمت بسيار ارزشمندِ چشم از انسان گرفته شود، چه مصيبت بزرگى رخ مى‌دهد! اگر انسان بخواهد تا آخر عمر تنها شكر همين يك نعمت را بجا آورد، آيا قادر خواهد بود؟ چشمه جوشانى كه در چشم انسان‌ها وجود دارد و دائماً سطح چشم را مرطوب نگه مى‌دارد، و اگر نباشد پلك‌ها چشم را آزار خواهند داد و در مدّت زمان كوتاهى بينايى انسان را از بين خواهند برد، و چاه فاضلابى كه اضافه آب چشم را جذب مى‌كند و اگر نباشد انسان دائماً گريان و صورتش خيس خواهد بود! آيا اين‌ها