110 سرمشق از سخنان حضرت على (ع) - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ١٩٣
٧٤ عقلهاى نورانى و چشمهاى تيزبين!
قال على عليه السلام:
«ايْنَ الْعُقُولُ الْمُسْتَصْبِحَةُ بِمَصابيحِ الْهُدى، وَ الْابْصارُ اللَّامِحَةُ الى مَنارِ التَّقْوى! ايْنَ الْقُلُوبُ الّتى وُهِبَتْ لِلَّهِ، وَ عُوقِدَتْ عَلى طاعَةِ اللَّهِ!»؛
«كجايند آن عقلهايى كه از چراغهاى هدايت روشنى مىگيرند؟! كجايند چشمهايى كه به نشانههاى تقوى مىنگرند؟! و كجايند آن دلهاى كه به خدا بخشيده شده و پيمان اطاعت خدا را بستهاند؟!» «١».
شرح و تفسير
در وجود انسان دو محور مهمّ وجود دارد: نخست محور عقل و علم است، كه انسان به وسيله آن حقايق را درك مىكند. ديگر محور عواطف و احساسات است. منظور از عواطف، انگيزههاى غير متكّى به دليل است كه مايه حركت و باعث فعاليّت مىشود و اگر درست هدايت شود به نتايج بسيار مطلوبى مىرسد.
اين كه انسان مىداند دو به اضافه دو مساوى است با چهار، اين علم است؛ امّا اين كه به فرزندش علاقه دارد، علم نيست؛ بلكه عاطفه است.
اگر اين دو (علم و عاطفه) اصلاح شود، يعنى علم متكّى به مبدأ الهى و ارزشى گردد و عواطف هم مطابق موازين تعديل گردد، انسان كامل مىشود.