110 سرمشق از سخنان حضرت على (ع) - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ١٤٩
٥٥ راه بازگشت
قال على عليه السلام:
«وَ لَو فَكَّروُا فى عَظيم الْقُدْرَةِ، وَ جَسيم النِّعْمَةِ، لَرَجَعُوا الَى الطَّريقِ، وَ خافُوا عَذابَ الْحَريقِ، وَ لكِنِ الْقُلُوبُ عَليلَةٌ، وَ الْبَصائِرُ مَدْخُولَةٌ»؛
«اگر در عظمت نعمت پروردگار مىانديشيدند، به راه راست بازمىگشتند، و از آتش سوزان مىترسيدند؛ امّا دلها بيمار و چشمها معيوب است!» «١»
شرح و تفسير
مردم عالَم سه گروهند:
١- كسانى كه در صراط مستقيم الهى هستند، نه طريق افراط را مىپيمايند و نه راه تفريط.
٢- گروهى كه بيراهه مىروند، اينها يا «مغضوب عليهم» هستند و يا جزء «ضالّين» مىباشند.
٣- عدّهاى كه گاه در راه مستقيم حركت مىكنند و گاه بيراهه مىروند.
حضرت امير المؤمنين عليه السلام در روايت بالا راه بازگشت تمام كسانى كه از صراط مستقيم منحرف شدهاند را چنين بيان مىكند: بازگشت به صراط مستقيم تنها در سايه تفكّر و انديشه حاصل مىشود. به هر صدا و شعارى نبايد چشم و گوش بسته پاسخ گفت؛ زيرا اين كار سبب خروج از راه مستقيم مىشود.