مأخذ شناسي رجال شيعه - طلائيان، رسول - الصفحة ٨٦
به احتمال قوى اين كتاب ، عنوان ديگرى براى رسالة وجيزة فى الرجال از همين مؤلّف است كه به نسخه اى از كتاب خلاصة الأقوال علاّمه حلّى (م ٧٢٦ ق) و با خطّ خود مؤلّف ، ملحق شده است . محقّق تهرانى ، نسخه اى از اين رساله را مشاهده كرده و نشانى داده است .
عاملى ، حسن بن زين الدين (صاحب معالم) (٩٥٩ ـ ١٠١١ ق) .
١٧٢ . ترتيب مشيخة [كتاب] من لا يحضره الفقيه . الذريعة ، ج ٤ ، ص ٦٨ (ش ٢٨٣) . مؤلّف ، پس از نوشتن تمام متن كتاب من لا يحضره الفقيه ، اقدام به نوشتن مشيخه آن به عين همان صفحات نموده و سپس فهرستى از اسامى مشيخه را بر اساس ترتيب حروف الفبا تنظيم نموده است . صاحب الذريعة ، نسخه هاى متعددى از اين كتاب را در كتاب خانه هاى مختلف مشاهده كرده و نشانى داده است . نسخه هاى خطّى اين كتاب ، در كتاب خانه هاى ايران موجود است . ١٧٣ . التحرير الطاووسى ، تحقيق : فاضل جواهرى ، قم : مكتبة آية اللّه العظمى المرعشى النجفى ، ١٤١١ ق ، ٧٤٩ ص ، اوّل/ تحقيق : سيّد محمّد حسن ترحينى ، بيروت : مؤسسة الأعلمى للمطبوعات ، ١٤٠٨ق ، ٣٥٢ ص . اين اثر از كتاب حلّ الإشكال فى معرفة الرجال ابن طاووس (م ٦٧٣ ق) (كه مشتمل بر اصول رجالى شيعه ، شامل رجال النجاشى ، الفهرست و الرجال شيخ طوسى ، رجال الضعفاء ابن غضايرى و رجال الكشّى بوده) اخذ شده است . در اين استخراج ، تنها بر كتاب اختيار معرفة الرجال كشّى اكتفا شده است ؛ زيرا اصل بقيه كتاب ها ، بجز كتاب ابن غضايرى موجودند . از آن جا كه در كتاب اختيار معرفة الرجال ، اخبار متعارض موجود است كه مؤلّف آن ، به وجه جمع آنها اشاره نكرده است و همچنين داراى باب بندى هم نبوده ، لذا ابن طاووس اقدام بر باب بندى و بررسى اخبار از حيث متن ، سند و انضمام فوايدى بر كتاب الاختيار نموده است مرحوم شيخ حسن فرزند شهيد ثانى مشهور به صاحب معالم نيز بر همين اساس ، اين قسمت را از بقيه كتاب حلّ الإشكال جدا كرده است و بر آن ، نام التحرير الطاووسى را گذاشته است .