الذريعة ، ج ٦ ، ص ٨٣ (ش ٤٢٢) . اين حاشيه بر كتاب خلاصة الأقوال علاّمه حلّى (م ٧٢٦ق) نوشته شده است . محقّق تهرانى مى گويد مؤلّف در اجازه اى كه براى شيخ احمد ، پدر صاحب الحدائق و ديگران نوشته است ، به اين حاشيه اشاره كرده است . ٢٦٨ . معراج أهل الكمال إلى معرفة الرجال ، تحقيق : سيّد مهدى رجايى ، [بى جا] ، عويناتى ، ١٤١٢ ق ، ٤٧٢ ص (٣١٦ ص) ، اوّل . اين كتاب ، شرحى بر الفهرست شيخ طوسى است . مؤلّف در ذيل نام هر راوى ، شرح حال وى را همراه با طريق او با استناد به اقوال علماى متقدّم در علم رجال ، از كتاب هاى مختلف رجالى بيان كرده است و در آخر ، نظر خود را در مورد آن راوى بيان داشته است . مؤلّف ، اسامى موجود در كتاب الفهرست را به ترتيب حروف الفبا تنظيم كرده و به شرح آن پرداخته است و اين شرح را تا حروف «ب» ادامه داده است . اين كتاب ، به همراه كتاب بُلغة المحدثين سليمان ماحوزى ، در يك جلد به چاپ رسيده است . مقدمه محقّق در معرّفى علم رجال و كتاب هاى رجالى و زندگى نامه مؤلّف است . ٢٦٩ . رسالة فى تعيين محمّد بن اسماعيل . تحقيق : محمّد بركت . علوم الحديث ، ش ٤ ، رجب ـ ذوالحجة ١٤١٩ ق ، ص ٢٨٣ ـ ٣١٠ . تشخيص محمّد بن اسماعيل كه در اسناد الكافى آمده است و از فضل بن شاذان [/شادان] روايت نقل مى كند و مرحوم كلينى ، از وى روايت نقل مى نمايد ، موضوع اين رساله است و در نهايت ، نويسنده مقاله به اين نتيجه مى رسد كه اين شخص ، همان محمّد بن اسماعيل نيشابورى است . در خاتمه رساله ، در بررسى توثيق و تصحيح احاديث وى ادلّه اى ارائه شده است . مقدمه محقّق ، شامل زندگى نامه مؤلّف رساله و توضيح مختصرى درباره اين رساله است .

اصبعى ، على بن عبد اللّه (١٠٧٢ ـ ١١٢٧ ق) .

٢٧٠ . ترتيب الفهرست للشيخ الطوسى . لؤلؤة البحرين ، ص ١٣٩ (ش ٥٦) .