مأخذ شناسي رجال شيعه - طلائيان، رسول - الصفحة ٩٤
و كتاب من لا يحضره الفقيه ؛ طُرُق علاّمه حلّى به شيخ طوسى ، شيخ صدوق ، ابو عمرو كشّى و احمد بن عبّاس نجاشى . محقّق تهرانى در الذريعة (ج ٤ ، ص ٤٢٠ ، ش ١٨٥٢) ، اين كتاب را با عنوان تلخيص الأقوال فى معرفة الرجال و نيز با عنوان الرجال الوسيط (ج ١ ، ص ١٥٨) فهرست نموده است . بر اين كتاب ، حواشى اى زده شده كه عبارت اند از : حاشيه مؤلّف ، يعنى ميرزا محمّد بن ابراهيم استر آبادى . حاشيه محمّد مقيم شجاعى شريف شيرازى (زنده در ١٠٢٨ ق) . حاشيه محمّد بن حسن بن زين الدين عاملى (محمّد سِبط) (٩٨٠ ـ ١٠٣٠ ق) . حاشيه محمّد جعفر فارس آبادى (زنده در ١٠٤٧ ق) . حاشيه نعمة اللّه بن قوام الدين محمّد نصيرى شيرازى (زنده در ١٠٥١ ق) . حاشيه عبد اللّه بن صالح سماهيجى (م ١١٣٥ ق) . حاشيه محمّد بن هاشم تقوى لكهنوى (م ١٣٢٣ ق) . حاشيه سيّد حسن بن هادى صدر الدين عاملى اصفهانى كاظمى (١٢٧٢ ـ ١٣٥٤ ق) . نسخه هاى خطّى اين كتاب ، در كتاب خانه هاى ايران موجود است . ١٨٤ . توضيح المقال . الذريعة ، ج ٤ ، ص ٤٩٨ (ش ٢٢٣٣) . مؤلّف در اين كتاب ، شرح حال راويانى را كه نص بر توثيق آنها وارد شده ، بيان نموده است و از بيان شرح حال راويان مهمل ، اجتناب نموده است . محقّق تهرانى در الذريعة (ج ٢٥ ، ص ٤٢) ، اين كتاب را با عنوان الوجيز و نيز با عنوان هاى الرجال الوجيز (ج ١٠ ، ص ١٥٨) و الرجال الصغير (ج ١٠ ، ص ١٢١) فهرست نموده است . ايشان در موارد مختلف متذكّر مى شود كه به اين كتاب دسترسى پيدا نكرده است ؛ ليكن در الذريعة (ج ١٠ ، ص ١٢١) و در كتاب مصفّى المقال (ص ٤٣٠) بيان مى نمايد كه در فهرس الخزانة الرضوية و فهرس كتب الحاج سيّد على الايروانى فى تبريز ، نام اين كتاب آورده شده و با عنوان توضيح المقال معرّفى شده است . اين كتاب ، كوچك ترين تأليف از سه كتاب رجالى ميرزا محمّد استر آبادى است