مأخذ شناسي رجال شيعه - طلائيان، رسول - الصفحة ٥٣
لإحياء التراث ، ٢ ج . كتاب رجال الكشّى تأليف محمّد بن عمر بن عبد العزيز كشّى (ق ٤) ، كه معرفة الناقلين نام داشته ، داراى غلط هاى زيادى بوده است و مرحوم شيخ طوسى ، براى رفع اين غلط ها آن را تلخيص نموده است . درباره اصل رجال الكشى ، نظريه هاى مختلفى وجود دارد ، از جمله اين كه مشتمل بر عامّه و خاصّه بوده است و شيخ طوسى ، تنها رجال خاصّه را بيان كرده است . متن كتاب ، در بردارنده روايات و اخبار رجال و راويان حديث است . اسامى رجال بر اساس اصحاب رسول اكرم و اصحاب ائمه عليهم السلام باب بندى نشده اند و حتى ترتيب الفبا در آنها مراعات نشده است ؛ امّا با يك سير اجمالى روشن مى گردد كه معرّفى طبقات ، همراه با تقدّم و تأخّر تاريخ زندگى رجال ، تا حدودى مورد نظر بوده است ، به طورى كه با روايات منقول از بعضى صحابيان رسول اكرم و ياران حضرت على عليه السلامروايت ها شروع مى شوند و سپس به ترتيب ، اصحاب ائمه عليهم السلام ذكر شده اند و به رجال عصر غيبت صغرا ختم مى شود . با بررسى روايت هاى اين كتاب مى توان تاريخ تشيّع در عصر حيات ائمه معصوم عليهم السلام و تشكّل هاى شيعيان و فرقه ها و دسته بندى هاى داخلى شيعه را مشخّص نمود . همچنين اين روايت ها مشخّص كننده خطّ مشى شيعه در قبال دستگاه خلافت بنى اميّه و بنى عبّاس است . اين كتاب در شش جزء تنظيم شده است . در مقدمه آقاى محمّد واعظ زاده خراسانى درباره خصوصيت هاى اين كتاب و چگونگى تصحيح آن ، بحث شده است . محقّق كتاب ، زندگى نامه مؤلّف و مباحثى را در ذكر نسخه هاى خطّى اى كه در تصحيح مورد مراجعه بوده اند ، بيان داشته است و در آخر كتاب ، فهرست مفصّلى تنظيم و ارائه نموده است . «ترتيب»هايى كه بر اين كتاب نوشته شده ، عبارت اند از : ترتيب سيّد يوسف بن محمّد حسينى عاملى (م ق ١٠) . ترتيب محمّد بن حسام الدين جزايرى مشرفى (زنده در ١٠٤٢ ق) . ترتيب حسام الدين جزايرى (ق ١١) . ترتيب عناية اللّه قهپايى (ق ١١) .