دوره اوّل ، عصر امام على عليه السلام تا عصر امام سجاد عليه السلام ؛ دوره دوم ، عصر امام باقر و امام صادق عليهماالسلام ؛ دوره سوم ، عصر امام هفتم عليه السلام تا اواخر غيبت صغرى ؛ دوره چهارم ، عصر تدوين و پيدايش جوامع حديثى شيعه . در هر دوره ، اوضاع سياسى ، اجتماعى ، فرهنگى ، آثار حديثى و جريان هاى فكرى موجود در آن زمان ، مورد بحث و تبيين واقع شده است . علاوه بر مطالب ذكر شده در دوره دوم ، مجالس درس صادقين عليهماالسلام و جايگاه اصحاب اجماع و اصول اربعمئه و چگونگى مراجعه و برخورد اين دو امام با فرقه هاى انحرافى ، از جمله برخورد با غلات ، مورد بحث و بررسى واقع شده است . در دوره سوم كه از نظر مؤلّف ، عصر شكل گيرى فقه و حديث به حساب مى آيد ، مؤلّفات ، مكتوبات حديثى ، توقيعات و رسائل معصومان عليهم السلاممعرّفى و بررسى شده است . نويسنده سپس به بحث از جايگاه راويان و محدّثان شيعه در حوزه هاى درسى مختلف ، از جمله : حوزه درسى كوفه ، بغداد ، قم پرداخته و به نقش خاندان ها در پيشرفت و تطوّر حديث ، اشاره كرده است . در اين دوره ، سبك و روش مشايخ حديث در زمينه نحوه حمل حديث و دقّت هاى رجالى در سند و طُرُق روايات ، و نيز تاريخچه علم رجال و سير تحوّل آن در شيعه ، به همراه بررسى و معرّفى تفصيلى كتاب هاى اصولى رجال شيعه ، تبيين شده است . در دوره چهارم ، پيدايش كتاب هاى جوامع حديثى ، مانند الكافى ، كتاب من لا يحضر ، التهذيب و الاستبصار مطرح و مورد معرّفى تفصيلى واقع شده اند . در اين مبحث ، ضمن معرّفى مؤلّفان ، سبك و روش هاى آنها مورد بررسى قرار گرفته است .

معروف الحسنى ، هاشم .

٦٥٦ . پژوهشى تطبيقى در احاديث بخارى و كلينى . ترجمه : عزيز فيضى ، مشهد : بنياد پژوهش هاى اسلامى آستان قدس رضوى ، ١٣٧٣ ش ، ٤٠٣ ص ، اوّل . كتاب الكافى نزد شيعه و كتاب صحيح البخارى نزد اهل سنّت ، از معتبرترين كتاب هاى حديثى اند .