مأخذ شناسي رجال شيعه - طلائيان، رسول - الصفحة ١٥٠
منهج المقال را ذكر مى نمايد و سپس ، مضمون آنچه را كه وحيد بهبهانى در تعليقه خود بر منهج المقال آورده ، متذكّر مى شود و در مواردى ، نظر خود را بيان مى كند و در نهايت ، بحث را با كلام محمّد امين كاظمى در تمييز مشتركات از هداية المحدثين به پايان مى رساند . مؤلّف در ضمن مباحث ، از شرح حال هاى موجود در كتاب هاى ديگر ، نقل قول هايى را متذكّر مى شود و در بعضى موارد ، اسامى و شرح حال هايى را اضافه كرده است . اسامى راويان ، بر اساس حروف الفبا تنظيم شده است . خاتمه كتاب ، شامل پنج فايده رجالى است كه عبارت اند از : «عدّة» در كتاب الكافى ؛ خادمان و وكلاى ممدوح و مذموم ائمه عليهم السلام ؛ اسامى سفيران ممدوح در زمان غيبت ؛ اسامى مدّعيان مذموم بابيت ؛ طريق و مشيخه شيخ طوسى در كتاب هاى التهذيب و الاستبصار و شيخ صدوق در كتاب من لا يحضره الفقيه . محقّق كتاب در مقدّمه ، اقدام به معرّفى مختصر بعضى كتاب هاى رجالى معتبر و معروف و زندگى نامه مؤلّف نموده است . گفتنى است كه اين كتاب ، معروف به رجال ابى على است . در اين كتاب ، مؤلّف از بيان فهرست اسامى بسيارى از رجال ، به گمان آن كه مجهول اند و فايده اى در ذكر آنها وجود ندارد ، اجتناب نموده است . به همين منظور و در جهت تكميل اين كتاب ، دو كتاب ديگر تأليف شده است كه عبارت اند از : تكملة رجال أبى على ، تأليف : درويش على حايرى (م ق ١٣) ، كه از شاگردان مؤلّف است ؛ إكمال منتهى المقال ، تأليف : محمّد آل كشكول (م ق ١٣) . حاشيه هايى كه بر اين كتاب نوشته شده ، عبارت اند از : حاشيه سيّد صدر الدين محمّد عاملى (م ١٢٦٣ ق) كه مرحوم سيّد حسن صدر ، آن را تدوين كرده و نكت الرجال ناميده است ؛ حاشيه على بن خليل تهرانى (م ١٢٩٦ ق) ؛