در تبيين پاسخ پيامبر ، مى توان گفت كه گناهان ، آفاتى هستند كه حيات معنوى انسان را تهديد مى كنند و مانع شكوفايى آن مى شوند . از اين رو ، با وجود گناهان ـ كه مانع رشد معنوى انسان اند ـ روزه هرگز نمى تواند موجب تحوّل معنوى در انسان شود . بنا بر اين ، روزه دارِ مبتلا به آفت گناه ، از روزه اش بهره نمى برد و به تعبير پيامبر خدا :

.رُبَّ صائِمٍ حَظُّهُ مِن صِيامِهِ الجوعُ وَ العَطَشُ ، و رُبَّ قائِمٍ حَظُّهُ مِن قِيامِهِ السَّهَرُ ؛ [١]

.چه بسا روزه دارى كه بهره اش از روزه خويش ، گرسنگى و تشنگى است و چه بسا نمازخوانى كه بهره اش از سحرخيزى ، بيدار ماندن است!

.امام على عليه السلام نيز در اين زمينه مى فرمايد : كَم مِن صائِمٍ لَيسَ لَهُ مِن صِيامِهِ إلاَّ الجوعُ وَ الظَّمَأُ ، و كَم مِن قائِمٍ لَيسَ لَهُ مِن قِيامِهِ إلاَّ السَّهَرُ و العَناءُ ، حَبَّذا نَومُ الأَكياسِ و إفطارُهُم ؛ [٢]

.چه بسا روزه دارى كه از روزه اش جز گرسنگى و تشنگى ، بهره اى ندارد و چه بسا نمازخوانى كه از نمازش جز بيدارى و رنج ، بهره اى نمى برد . خوشا خواب و خوراكِ خردمندان هوشيار! [٣]

بنا بر اين ، پرهيز از مفطِرات روزه ، شرط ورود به ميهمانى الهى است و پرهيز از گناهان ، شرط بهره ورى از بركات آن .

[١] الأمالى ، طوسى : ١٦٦ / ٢٧٧ ، فضائل الأشهر الثلاثة : ١٤٤ / ١٥٨ ، بحار الأنوار : ٩٦ / ٢٨٩ / ٤ ؛ سنن ابن ماجة : ١ / ٥٣٩ / ١٦٩٠ ، سنن الدارمى : ٢ / ٧٥٧ / ٢٦٢٠ ، مسند ابن حنبل : ٣ / ٣٠٧ / ٨٨٦٥ ، السنن الكبرى : ٤ / ٤٤٩ / ٨٣١٣ ، المعجم الكبير : ١٢ / ٢٩٢ / ١٣٤١٣ ، كنز العمّال : ٣ / ٤٧٣ / ٧٤٩٠ و ٧٤٩١ .[٢] نهج البلاغة : حكمت ١٤٥ ، خصائص الأئمّة عليهم السلام: ١٠٤ ، روضة الواعظين : ٣٨٣ ، بحار الأنوار : ٩٦ / ٢٩٤ / ٢٢ .[٣] مقصود از «هوشياران» در اين جا ، عالمان عارف اند؛ چرا كه عبادت آنان ، با عقايد صحيحشان ، مطابق است (شرح نهج البلاغة : ١٨ / ٣٣٤) .