ماه خدا - محمدی ریشهری، محمد - الصفحة ٢٧٩
١ / ٤
آنچه براى روزه دار ، سزاوار نيست
الف ـ مسافرت در ماه رمضان [١]
٣٤٢.امام على عليه السلام: سزاوار نيست وقتى كه ماه رمضان مى رسد ، بنده به سفر برود ؛ چون خداوند فرموده است: « پس ، هر كس از شما اين ماه را شاهد بود ، آن را روزه بگيرد» .
٣٤٣.تفسير العيّاشى ـ به نقل از صباح بن سيّابه ـ : به امام صادق عليه السلامگفتم: ابن ابى يعفور ، مرا فرمان داده تا از شما مسائلى را بپرسم. فرمود: «آنها چيستند؟» . [ گفتم :] مى گويد: اگر ماه رمضان وارد شد و من در خانه ام بودم ، آيا مى توانم مسافرت كنم؟ فرمود: «خداوند مى فرمايد: « پس ، هر كس از شما اين ماه را شاهد بود ، آن را روزه بگيرد» . پس ، هر كس كه ماه رمضان بر او وارد شود و او در ميان خانواده اش باشد ، نمى تواند مسافرت برود ، مگر براى حج يا عمره يا در طلب مالى كه مى ترسد تلف شود» . [٢]
٣٤٤.امام صادق عليه السلام: وقتى ماه رمضان وارد مى شود ، خداوند در آن شرطى دارد. خداوند فرموده است: « پس ، هر كس از شما اين ماه را شاهد بود ، آن را روزه بگيرد» . پس وقتى ماه رمضان وارد شد ، شخص نمى تواند بيرون رود ، مگر براى حج ، يا عمره ، يا مالى كه بيم دارد تلف شود ، يا برادرى كه مى ترسد هلاك گردد. نيز حق ندارد براى تلف كردن مال برادرش بيرون رود. پس چون شب بيست و سوم گذشت ، مى تواند هر جا كه خواست ، برود.
[١] روشن است كه حكمِ «كراهت مسافرت در ماه رمضان» ، آن جاست كه مسافر بدون عذر يا غرضى راجح بر مصلحت روزه ماه مبارك ، روزه را بشكند. بنا بر اين ، اگر سفر ، موجب نقض روزه اش نمى شود (مانند سفر كسانى كه شغل آنها مسافرت است) ، يا اگر موجب نقض روزه اش مى شود ، ولى از روى عذر است (آن چنان كه از مباحث بعد ، روشن مى شود) ، مسافرتش كراهت ندارد .[٢] علاّمه سيّد محمّد حسين طباطبايى گويد: «اين ، استفاده اى لطيف براى يك حكم مستحب است ، با تمسّك به اطلاق آيه» (ر . ك : الميزان : ٢ / ٢٧) .