ماه خدا - محمدی ریشهری، محمد - الصفحة ١٤
گرم و داغ بوده است . [١] شمارى از روايات ، اين نام گذارى را به سبب نقشى دانسته اند كه ماه رمضان در پاكسازى آئينه جان از آلودگى هاى گناهان و پاكسازى روان از زنگار خطاها دارد . از پيامبر صلى الله عليه و آله روايت است :
.إنّما سُمِّيَ رَمَضانُ ؛ لِأَ نَّهُ يُرمِضُ الذُّنوبَ ؛ [٢]
.اين ماه را رمضان ناميده اند : چون گناهان را مى زدايد .
اين وجه در نام گذارى ، از يك سو با ريشه لغوىِ «رمضان» و از سوى ديگر با بركات ، رهاوردها و آثار آن ، هماهنگ و متناسب است .
آيا «رمضان» نام خداست؟
شمارى از احاديث شيعه و اهل سنّت ، صراحت دارند كه «رمضان» از نام هاى خداى سبحان است . [٣] از اين رو ، نهى شده كه آن را بدون افزودنِ واژه «ماه» به كار برند ، [٤] همان گونه كه سزاوار نيست انسان بگويد : اين ، رمضان است ؛ رمضان آمد ؛ رمضان رفت ؛ رمضان را روزه گرفتم ؛ و . . . و هر كه چنين بگويد ، بايد به عنوان كفّاره اين سخن ، صدقه بدهد و روزه بگيرد . [٥] ليكن اين روايات ، با مشكلات متعدّدى رو به رويند ؛ زيرا هم سندشان مخدوش
[١] الكشّاف : ١ / ١١٣ . ونيز ، ر . ك : معجم مقاييس اللغة : ٢ / ٤٤٠ ، المصباح المنير : ٢٣١ ، النهاية : ٢ / ٢٦٤ ، أساس البلاغة : ٢٥٢ ، مفردات ألفاظ القرآن : ٣٦٦ ، مجمع البحرين : ٢ / ٧٣٢ .[٢] براى آگاهى از منابع حديث ر . ك : ص ٥٢ ح ٣٤ .[٣] ر . ك : السنن الكبرى : ٤ / ٣٣٩ / ٧٩٠٤ ، الفردوس : ٥ / ٥٢ / ٧٤٣٣ ، كنز العمّال : ٨ / ٤٨٤ / ٢٣٧٤٢ و ح ٢٣٧٤٣ ؛ الكافى : ٤ / ٧٠ / ٢ ، كتاب من لايحضره الفقيه : ٢ / ١٧٢ / ٢٠٥٠ ، معانى الأخبار : ٣١٥ / ١ ، بصائر الدرجات : ٣١١ / ١٢ ، بحار الأنوار : ٩٦ / ٣٧٦ / ١ .[٤] ر . ك : منابع پاورقى قبلى . و همچنين : الكافى : ٤ / ٧٠ / ١ ، كتاب من لايحضره الفقيه : ٢ / ١٧٢ / ٢٠٥١ ، معانى الأخبار : ٣١٥ / ٢ ، فضائل الأشهر الثلاثة : ٩٣/٧٣ ، الجعفريّات : ٢٤١ و ص٥٩، الإقبال : ١/٢٩ ، بحار الأنوار : ٩٦/٣٧٧/٢ و ح ٣ .[٥] ر . ك : الجعفريّات : ٢٤١ و ص ٥٩ ، النوادر ، راوندى : ٢٠٨ / ٤٠٧ ، الإقبال : ١ / ٢٩ ، بحار الأنوار : ٩٦ / ٣٧٧ / ٣ .