شعله هاي سرد (بررسی حسادت در قرآن و حدیث) - سروش، محمد علی - الصفحة ٧١
حالى كه قوم نوح عليه السلام از روى حسادت نمى توانستند فضيلت (برترى) او را ببينند، مى گفتند: اين شخص، بشرى مثل ماست: آنچه ما مى خوريم، او مى خورد و آنچه ما مى نوشيم، او مى نوشد. اگر از بشرى مثل خود اطاعت كنيم، در اين صورت زيانكار خواهيم بود. [١] حضرت نوح عليه السلام به آنها مى گفت: آيا تعجّب كرده ايد كه مردى مثل خودتان كه از ميان شماست، عهده دار رسالت پروردگار گردد و پيام او را برساند؟ اين تعّجب، خطا و بى مورد است. [٢] خداوند در قرآن كريم، علّت انكار و كفر قوم نوح را « كوردلى » عنوان مى كند. [٣] همين برخورد و گفتگو را حضرت هود عليه السلام با قومش، حضرت صالح عليه السلام با قومش و نيز ديگر پيامبران داشته اند. [٤] نافرمانى ابليس از سجده نمودن بر آدم عليه السلام نيز به علّت حسادت بود و وقتى از او علّت اين نافرمانى سؤال شد، وى در پاسخ گفت: من از آتش خلق شده ام و آدم از گِل، ومن از او برترم. و با اين پاسخ، فضيلت و برترى آدم عليه السلام را انكار كرد. [٥] اين، سبْك گفتار حسودان است؛ امّا كسانى كه حسود نيستند، وقتى فضيلتى را از كسى مى بينند يا مى شنوند، مى گويند: خداوند سبحان قدرت انتخاب دارد و هر كه را بخواهد، برترى مى دهد. او انتخاب مى كند و هر كه را بخواهد، به رحمت و بخشش اختصاص مى دهد و به هر كه بخواهد، علم و حكمت عطا مى نمايد. [٦] اين كه چرا حسود، برترى ديگران را نمى پذيرد و از شنيدن آن تعجّب مى كند، به خاطر اين است كه از همان ابتدا، صورت مسئله را پاك كند تا با انكارش، اين برترى
[١] الاحتجاج، ج ١، ص ٢٣٤.[٢] اشاره است به آيه ٦٣ از سوره اعراف: «أَوَ عَجِبْتُمْ أَن جَآءَكُمْ ذِكْرٌ مِّن رَّبِّكُمْ عَلَى رَجُلٍ مِّنكُمْ لِيُنذِرَكُمْ وَلِتَتَّقُواْ وَلَعَلَّكُمْ تُرْحَمُونَ» .[٣] اشاره است به آيه ٦٤ از سوره اعراف: «إِنَّهُمْ كَانُواْ قَوْمًا عَمِينَ» .[٤] ر.ك: اعراف، آيه ٦٥ به بعد.[٥] اشاره است به آيه ١٢ از سوره اعراف: «قَالَ مَا مَنَعَكَ أَلاَّ تَسْجُدَ إِذْ أَمَرْتُكَ قَالَ أَنَا خَيْرٌ مِّنْهُ خَلَقْتَنِى مِن نَّارٍ وَخَلَقْتَهُ مِن طِينٍ» .[٦] الاحتجاج، ج ١، ص ٢٣٤.